شدیدترین سرکوب چین علیه کریپتو از ۲۰۲۱

در ادامه رفتار خصمانه چین علیه بازار دارایی‌های دیجیتال، این دولت بار دیگر بخش دیگری از صنعت رمزارزها را هدف قرار داده و موج جدیدی از محدودیت‌ها را کلید زده است؛ موجی که بسیاری از تحلیلگران آن را بزرگ‌ترین سرکوب کریپتو از زمان ممنوعیت سراسری سال ۲۰۲۱ می‌دانند. به گفته دولت چین، هر نوع فعالیت مرتبط با ارزهای دیجیتال، از جمله استیبل‌کوین‌ها، ایردراپ‌ها، استخراج و به‌ویژه توکن‌سازی دارایی‌های دنیای واقعی (RWA)، به‌طور کامل در این کشور غیرقانونی اعلام شده است.
این هشدار درست در زمانی منتشر می‌شود که توکنیزه کردن دارایی‌های دنیای واقعی به یکی از جریان‌های اصلی بازار جهانی تبدیل شده و ارزش این حوزه از مرز ۳۰ میلیارد دلار گذشته است. همزمان، چین در تلاش است کنترل سرمایه و جریان پول را در شرایط اقتصاد داخلی حساس‌تر از همیشه حفظ کند.

ورود RWA به مرکز سرکوب‌های تازه چین

بر اساس بیانیه منتشرشده توسط هفت انجمن بزرگ مالی چین در تاریخ ۵ دسامبر، هیچ‌گونه فعالیت مرتبط با توکنیزه کردن دارایی‌های دنیای واقعی در چین مورد تأیید نهادهای مالی نیست. این نخستین‌بار است که مقام‌های پکن، RWA را به‌طور مستقیم و رسمی ممنوع می‌کنند.
یک کارشناس چینی در واکنش به این محدودیت‌های تازه یادآوری کرده که آخرین‌بار چنین اجماعی میان نهادهای مالی کشور، در تاریخ ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۱ شکل گرفته؛ زمانی که ۱۰ نهاد دولتی با صدور اطلاعیه‌ای مشترک، معاملات ارزهای مجازی را به‌طور کامل ممنوع اعلام کردند. نتیجه آن اقدام، خروج کامل صرافی‌های ارز دیجیتال از چین و توقف سراسری فعالیت‌های استخراج بود؛ اقدامی که سهم چین از هش‌ریت جهانی بیت کوین را از حدود ۷۵٪ به نزدیک صفر رساند و ساختار بازار جهانی را به‌طور بنیادی تغییر داد.
این بار اما ممنوعیت‌ها در شرایطی تشدید شده که توکن‌سازی RWA بیش از هر زمان دیگری در بازار جهانی نفوذ کرده است. صندوق ۲ میلیارد دلاری BUIDL شرکت بلک‌راک که توسط شرکت سیکیورتایز (Securitize) توکنیزه شده و اکنون به‌عنوان وثیقه در صرافی‌های بزرگی مانند بایننس، کریپتو دات‌کام و دریبت پذیرفته می‌شود، تنها یکی از نمونه‌های موفق این جریان است.
قانون‌گذاران چینی نگران‌اند که توکنیزه کردن دارایی‌های دنیای واقعی بتواند به ابزاری پیچیده برای خروج سرمایه از کشور تبدیل شود. سازوکار RWA به کاربران اجازه می‌دهد دارایی‌های داخلی خود را به توکن تبدیل کنند،آن توکن‌ها را به کیف‌پول‌های خارجی انتقال دهند و سپس آنها را به ارزهای خارجی تبدیل کنند؛ بدون آنکه از مسیرهای رسمی بانکی یا کنترل‌های ارزی عبور کنند.
در چنین سناریویی، پکن با یک مسیر جدید برای خروج سرمایه مواجه است؛ مسیری که از نگاه مسئولان چینی، می‌تواند امنیت مالی کشور را در کوتاه‌مدت و بلندمدت تهدید کند.

سخت‌گیری‌های تازه؛ همکاری چندلایه نهادهای مالی

در بخش دیگری از این بیانیه تأکید شده است که ارزهای دیجیتال شامل استیبل‌کوین‌ها و حتی توکن‌هایی مانند پای‌کوین هیچ جایگاه قانونی در چین ندارند و تراکنش با آنها ممنوع است. شهروندان و شرکت‌ها نه حق انتشار چنین توکن‌هایی دارند و نه اجازه تبادل یا جذب سرمایه از طریق آنها را خواهند داشت. این ممنوعیت حتی شامل شرکت‌های خارجی می‌شود که کارمندانشان در چین فعالیت دارند.
این اقدام هماهنگ پس از جلسه ۲۸ نوامبر بانک مرکزی چین (PBoC) با مقامات ارشد انجام شد؛ جلسه‌ای که در آن مقامات رسمی استیبل‌کوین‌ها را «نوعی ارز مجازی قابل پیگرد قضایی» معرفی کردند. کمی بعد نیز گزارشی منتشر شد که نشان می‌داد حجم پولشویی مرتبط با دارایی‌های مجازی در چین طی یک سال گذشته ۳۷٪ افزایش یافته است؛ آماری که به‌طور مستقیم فشار برای اجرای قوانین جدید را افزایش داد.
کارشناسان می‌گویند این بیانیه جدید یک محاصره چهارلایه قطع کامل زیرساخت‌های استخراج، مسدود کردن کانال‌های پرداخت استیبل‌کوین‌ها، بستن مسیرهای RWA و مقابله با طرح‌های اسکمی مانند پای نتورک (Pi Network) ایجاد کرده است.

مرزبندی با هنگ‌کنگ و تقویت یوان دیجیتال

در این بیانیه همچنین مرزی روشن میان سیاست‌های سخت‌گیرانه چین و رویکرد باز و نوآورانه هنگ‌کنگ ترسیم شده است. بر اساس این هشدار، کارمندان چینی شرکت‌های خارجی فعال در حوزه ارزهای مجازی تنها در صورت فعالیت در سرزمین اصلی چین، با پیامدهای قانونی مواجه خواهند شد.
در سمت مقابل، پکن تمرکز خود را بر توسعه یوان دیجیتال (e-CNY) قرار داده و آن را تنها مسیر قانونی برای استفاده از فناوری‌های نوین مالی معرفی می‌کند.
در سوی دیگر، هنگ‌کنگ از اول آگوست ۲۰۲۴ صدور مجوز برای استیبل‌کوین‌ها را آغاز کرده و تاکنون ۸۰ درخواست ثبت دریافت کرده است. انتظار می‌رود نخستین مجوزها اوایل ۲۰۲۶ صادر شوند. پلتفرم‌های دارای مجوز از جمله هش‌کی (HashKey) و OSL همچنان مبادلات دارایی‌های مجازی را انجام می‌دهند و این منطقه اجازه اجرای آزمایشی پروژه‌های RWA را داده است؛ البته تنها برای دارایی‌های خارج از چین و کاربرانی که در سرزمین اصلی این کشور سکونت ندارند.

نارضایتی جوانان؛ موج اعتراض پنهان

موج جدید ممنوعیت‌ها در فضای اینترنت چین واکنش شدید کاربران جوان را برانگیخته است؛ کاربرانی که احساس می‌کنند از فرصت‌های جهانی کریپتو کنار گذاشته شده‌اند. تحلیل رسانه BigNews نشان می‌دهد بخش زیادی از این نارضایتی ناشی از رویای کسب سودهای سریع، رشد قیمت بیت کوین و همزمان تسهیل قوانین کریپتو در آمریکا است.
در شبکه‌های اجتماعی چینی، کاربران از فاصله عمیق میان سیاست‌های سرکوب‌گرایانه چین و رویکرد باز کشورهای غربی انتقاد می‌کنند. بسیاری معتقدند ممنوعیت‌های کامل، علاوه‌بر محافظت از سرمایه‌گذاران، نوآوری در حوزه فناوری‌های نوین مالی را نیز خاموش می‌کند و باعث می‌شود نسل جوان از بازارهای آینده‌ساز عقب بماند.