ابزارهای بلاکچینی و نوکد سلطه AWS را به‌چالش می‌کشند

به‌گفته یکی از مدیران ارشد صنعت کریپتو، هم‌افزایی ابزارهای نوکد مبتنی بر هوش مصنوعی با فناوری بلاکچین می‌تواند طی سال‌های آینده سلطه Amazon Web Services (AWS) بر بازار رایانش ابری را به‌طور جدی به چالش بکشد؛ آن هم در شرایطی که بخش بزرگی از پروژه‌های کریپتو و وب ۳، علی‌رغم تأکید بر تمرکززدایی، همچنان به زیرساخت‌های متمرکز متکی هستند.
لومش دوتا (Lomesh Dutta)، معاون رشد بنیاد Dfinity Foundation، نهاد غیرانتفاعی هدایت‌کننده توسعه اکوسیستم پروتکل اینترنت کامپیوتر (ICP)، در گفت‌وگویی توضیح داد که ابزارهای نوکد مبتنی بر هوش مصنوعی که به کاربران اجازه می‌دهند تنها با دستورات زبانی و بدون نوشتن کد اپلیکیشن بسازند در صورت ادغام با بلاکچین، قادرند ساختار فعلی بازار کلاد را به‌طور اساسی دگرگون کنند.

نوکد و هوش مصنوعی؛ چالشی برای مدل سنتی کلاد

به‌گفته دوتا، این ابزارها فرآیند ساخت اپلیکیشن و خلق تجربه‌های کاربری شخصی‌سازی‌شده را به‌شدت دموکراتیک می‌کنند؛ تجربه‌هایی که به‌صورت پیوسته توسط هوش مصنوعی تولید، به‌روزرسانی و نگه‌داری می‌شوند. در چنین مدلی، وابستگی به نرم‌افزارهای متمرکز و سرورهایی که تحت کنترل یک نهاد واحد هستند، به‌تدریج کاهش می‌یابد.
او معتقد است زمانی که اپلیکیشن‌ها به‌طور مداوم توسط هوش مصنوعی تولید و تکامل داده می‌شوند، زیرساخت مورد استفاده نیز باید دارای ویژگی‌های مشخصی از جمله امنیت بالا، مقاومت در برابر دستکاری و توانایی آنلاین‌ماندن بدون نیاز به مداخله دائمی انسانی باشد.
دوتا تأکید می‌کند که شبکه‌های بلاکچینی غیرمتمرکز دقیقاً چنین پارادایم جدیدی از رایانش را معرفی کرده‌اند؛ پارادایمی که با حذف نقاط کنترل مرکزی، امکان توسعه نرم‌افزارهایی امن، پایدار و مقاوم در برابر خطا را فراهم می‌سازد.
در همین راستا، دومینیک ویلیامز (Dominic Williams)، بنیان‌گذار اینترنت کامپیوتر، اشاره می‌کند که بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های کریپتویی و پروژه‌های وب ۳ همچنان برای اجرای اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌های کاربرمحور خود به زیرساخت متمرکز AWS وابسته‌اند؛ موضوعی که با ادعای تمرکززدایی این پروژه‌ها هم‌خوانی ندارد.

اختلال‌های AWS و تأثیر آن بر اکوسیستم کریپتو در ۲۰۲۵

وابستگی گسترده صنعت کریپتو به AWS در سال ۲۰۲۵ بارها به‌صورت عملی نمایان شد؛ به‌طوری که چندین اختلال گسترده در سرویس‌های این شرکت، بخش قابل‌توجهی از پلتفرم‌های رمزارزی را با مشکل مواجه کرد.
نخستین اختلال در ماه آوریل رخ داد و منجر به از کار افتادن یا اختلال در فعالیت صرافی‌های متمرکزی مانند Binance، KuCoin و MEXC شد. در آن زمان، بایننس حتی تصمیم گرفت برداشت‌ها را به‌صورت موقت متوقف کند تا شرایط به حالت عادی بازگردد.
در ماه اکتبر نیز AWS با اختلال دیگری مواجه شد که این‌بار اپلیکیشن موبایل Coinbase را تحت تأثیر قرار داد. کاربران از مشکلاتی مانند اختلال در ورود، آهستگی سیستم و دشواری در برداشت خبر دادند. این اختلال تنها به کوین‌بیس محدود نماند و پلتفرم‌هایی مانند Robinhood و کیف پول وب ۳ MetaMask را نیز درگیر کرد.
این اختلال اکتبری حدود ۱۵ ساعت به طول انجامید و بار دیگر این واقعیت را برجسته ساخت که بسیاری از پروژه‌هایی که خود را جایگزین‌های غیرمتمرکز سیستم مالی سنتی معرفی می‌کنند، در لایه زیرساخت همچنان به ارائه‌دهندگان متمرکز رایانش ابری وابسته‌اند.
همین موضوع با انتقاد برخی چهره‌های صنعت کریپتو همراه شده است. جیمی الکالح (Jamie Elkaleh)، مدیر ارشد بازاریابی Bitget Wallet، معتقد است تمرکززدایی در لایه دفترکل تا حد زیادی محقق شده، اما در لایه زیرساخت هنوز فاصله قابل‌توجهی با این هدف وجود دارد.
از سوی دیگر، کارلوس لی (Carlos Lei)، هم‌بنیان‌گذار بازار زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز Uplink، دیدگاهی مشابه دارد و تأکید می‌کند که آینده وب ۳ بدون بازنگری اساسی در وابستگی به زیرساخت‌های متمرکز، قابل تحقق نخواهد بود.
در مجموع، این تحولات نشان می‌دهد شکاف میان ادعای تمرکززدایی و واقعیت زیرساختی وب ۳ بیش از گذشته آشکار شده است. تا زمانی که بخش بزرگی از اپلیکیشن‌های کریپتویی به ارائه‌دهندگان متمرکز کلاد وابسته باشند، اختلال‌هایی مانند قطعی‌های AWS می‌توانند کل اکوسیستم را با چالش جدی مواجه کنند.