بحران در بایننس؛ چه عواملی باعث سقوط ناگهانی آلت‌کوین‌ها تا صفر شد؟

در تاریخ ۱۰ اکتبر، بازار رمزارزها شاهد یکی از سنگین‌ترین ریزش‌های خود از زمان ورشکستگی صرافی FTX بود؛ سقوطی که تنها طی چند ساعت بیش از ۸۵۰ میلیارد دلار از ارزش کل بازار را از بین برد.
بیت‌کوین در این ریزش حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افت کرد و از محدوده ۱۲۴ هزار دلار تا کف ۱۰۵ هزار دلار پایین آمد. وضعیت آلت‌کوین‌ها اما به‌مراتب وخیم‌تر بود، به‌ویژه آن دسته از توکن‌هایی که در صرافی بایننس (Binance) معامله می‌شدند. بسیاری از آن‌ها ظرف چند دقیقه تا ۹۹.۹۹٪ یا حتی ۱۰۰٪ سقوط کردند و عملاً به صفر رسیدند.
از جمله این رمزارزها می‌توان به کازماس (Cosmos)، آیوتکس (IoTeX) و انجین (Enjin) اشاره کرد که قیمتشان برای مدتی در بایننس صفر شد.
در حالی که در سایر صرافی‌ها، توکن‌های ATOM، IOTX و ENJ به ترتیب تنها ۵۳٪، ۴۶٪ و ۶۴.۵٪ کاهش قیمت داشتند و هیچ‌یک به صفر نرسیدند. این تفاوت نشان می‌دهد که مشکل به‌طور خاص در پلتفرم بایننس رخ داده است.

 

علت سقوط ناگهانی برخی آلت‌کوین‌ها

در جریان این ریزش گسترده طی روزهای ۹ و ۱۰ اکتبر، حدود ۲۰ میلیارد دلار از پوزیشن‌های معاملاتی لیکویید شد و بیش از ۱.۶ میلیون معامله‌گر دچار ضرر شدند؛ رقمی حدود ۲۰ برابر بزرگ‌تر از موج لیکوییدیشن سال ۲۰۲۰ در دوران بحران کرونا.
بخش بزرگی از این معاملات با لوریج بالا در بایننس انجام می‌شد. به گفته آرتور هیز (Arthur Hayes)، بنیان‌گذار صرافی بیت‌مِکس، بایننس در جریان این ریزش برای پوشش ضرر کاربران لیکوییدشده، اقدام به فروش خودکار وثیقه‌های نگهداری‌شده در پوزیشن‌های کراس‌مارجین کرد؛ امری که فشار فروش را به‌شدت افزایش داد.
به زبان ساده، زمانی که بازار سقوط کرد، بایننس برای جبران زیان معامله‌گران، دارایی‌هایی را که به‌عنوان وثیقه نگهداری می‌شدند فروخت. این فروش‌های خودکار موج جدیدی از افت قیمت‌ها را رقم زد و سرعت سقوط را دوچندان کرد.
در همین زمان، سیستم معاملاتی بایننس نیز با فشار شدیدی روبه‌رو شد. بسیاری از کاربران از فریز شدن حساب‌ها، عدم فعال‌شدن حد ضررها و تأخیر در اجرای سفارش‌ها شکایت کردند. برخی تحلیل‌گران نیز مدعی شدند که مارکت‌میکرهایی مانند وینترمیوت (Wintermute) به دلیل همین اختلال‌ها برای مدتی از بازار بایننس خارج شدند، که باعث شد سفارش‌های خرید موقتاً ناپدید شود و قیمت برخی توکن‌ها در ظاهر به صفر برسد، هرچند در دیگر صرافی‌ها همچنان ارزش داشتند.
چنین پدیده‌ای پیش‌تر نیز در سال ۲۰۱۷ رخ داده بود؛ زمانی که قیمت اتریوم در صرافی GDAX برای چند ثانیه به ۰.۱۰ دلار سقوط کرد.

 

واکنش بایننس و مدیران آن

پس از این حادثه، یی هه (Yi He)، هم‌بنیان‌گذار و مدیر خدمات مشتریان بایننس، با انتشار پیامی ضمن عذرخواهی اعلام کرد:
برخی کاربران در جریان نوسانات شدید بازار و افزایش ترافیک پلتفرم، در انجام تراکنش‌های خود با مشکل مواجه شدند.
ریچارد تِنگ (Richard Teng)، مدیرعامل بایننس، نیز گفت:
از همه افرادی که تحت‌تأثیر این رویداد قرار گرفتند صمیمانه عذرخواهی می‌کنم. ما بهانه نمی‌آوریم، به دقت گوش می‌دهیم، از اشتباهات درس می‌گیریم و متعهد به عملکرد بهتر هستیم.
بایننس در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که کاربرانی که زیان آن‌ها مستقیماً ناشی از اختلالات فنی یا نقص سیستم پلتفرم بوده است، جبران خسارت خواهند شد. با این حال، این صرافی تأکید کرد که زیان‌های ناشی از نوسانات طبیعی بازار یا سودهای تحقق‌نیافته شامل این جبران نخواهند شد.