مقدمه

تصور کنید در یک کافه نشسته‌اید یا در حال تماشای یک فیلم هستید و ناگهان قطعه‌ای موسیقی به گوشتان می‌خورد که شما را مسحور می‌کند. ملودی آشناست، اما نام آن را به خاطر نمی‌آورید. در گذشته، این تجربه اغلب با حسرت و کنجکاوی بی‌جواب همراه بود؛ یک لحظه جادویی که در سکوت گم می‌شد. اما با ظهور فناوری‌های نوین، این مشکل دیرینه برای همیشه حل شد. شزم (Shazam)، با نامی که خود تداعی‌گر یک واژه جادویی است، پا به عرصه وجود گذاشت تا این حسرت را به یک کشف آنی و هیجان‌انگیز تبدیل کند. این پلتفرم، با فشردن یک دکمه، توانست پلی نامرئی بین دنیای صوتی اطراف ما و دنیای گسترده اطلاعات موسیقی ایجاد کند.
پلتفرم شزم تنها یک اپلیکیشن نیست؛ بلکه یک ابزار انقلابی است که مرزهای کشف موسیقی را در هم شکست. این پلتفرم با الگوریتم‌های پیشرفته خود، توانست میلیون‌ها آهنگ را در کسری از ثانیه شناسایی کرده و به کاربران اطلاعات کاملی درباره آن‌ها ارائه دهد. از هنرمندان بزرگ و مشهور تا آثار کمتر شناخته‌شده، شزم به یک مرجع معتبر برای کشف موسیقی تبدیل شد و جایگاهی ویژه در میان علاقه‌مندان به موسیقی و حتی خود هنرمندان پیدا کرد. در این مقاله جامع، ما به صورت تخصصی به معرفی پلتفرم شزم، تاریخچه پرفراز و نشیب، بنیانگذاران و ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن خواهیم پرداخت و راز این جادوی دیجیتال را آشکار خواهیم کرد.

 

معرفی پلتفرم شزم

پلتفرم شزم (Shazam) یک اپلیکیشن و سرویس فناوری است که می‌تواند یک قطعه کوتاه از موسیقی را از طریق میکروفون دستگاه‌های الکترونیکی ضبط کرده و نام آهنگ، خواننده و سایر اطلاعات مرتبط را در کسری از ثانیه شناسایی کند. این پلتفرم که توسط شرکت شزم انترتینمنت در انگلستان تأسیس شد و اکنون در مالکیت شرکت اپل قرار دارد، به عنوان یکی از پیشگامان در حوزه تشخیص محتوای صوتی (Audio Content Recognition) شناخته می‌شود.
هدف اصلی شزم، حل یک مشکل جهانی و ساده بود: "این آهنگ چیست؟" در دنیایی که موسیقی در هر جایی وجود دارد - از رادیو و تلویزیون گرفته تا فروشگاه‌ها و رستوران‌ها - همیشه این سؤال در ذهن افراد وجود داشت که چگونه می‌توانند نام آهنگی که به آن علاقه دارند را پیدا کنند. شزم با ارائه یک راه‌حل ساده و در عین حال قدرتمند، این مشکل را حل کرد. کاربر تنها کافی بود دکمه‌ای را در اپلیکیشن فشار دهد و تلفن خود را به سمت منبع صدا بگیرد. در مدت کوتاهی، اطلاعات دقیق آهنگ بر روی صفحه نمایش ظاهر می‌شد.
شزم به دلیل رابط کاربری فوق‌العاده ساده و کارایی بی‌نظیر خود، به سرعت محبوب شد و به یک فعل در زبان عامه تبدیل شد؛ مردم دیگر نمی‌گفتند "بیا نام این آهنگ را پیدا کنیم"، بلکه می‌گفتند "بیا این آهنگ را شزم کنیم." این نشان‌دهنده نفوذ و جایگاه بی‌بدیل این پلتفرم در فرهنگ عامه است.
 

شزم چیست و چگونه کار می‌کند؟

شزم چیست؟ در پاسخ به این سوال، باید گفت که شزم یک فناوری پیچیده است که در پشت یک رابط کاربری ساده پنهان شده. این پلتفرم بر اساس یک الگوریتم اختصاصی اثرانگشت صوتی (Acoustic Fingerprinting) کار می‌کند. زمانی که کاربر دکمه شزم را فشار می‌دهد، اپلیکیشن یک قطعه کوتاه از صدای محیط را ضبط می‌کند. سپس، به جای اینکه کل فایل صوتی را به سرورها ارسال کند، یک "اثرانگشت" دیجیتالی و منحصر به فرد از آن صدا ایجاد می‌کند که شامل نقاط کلیدی و برجسته ملودی، ریتم و هارمونی است.
این اثرانگشت صوتی به پایگاه داده عظیم شزم که حاوی میلیون‌ها آهنگ است، ارسال می‌شود و در آنجا با اثرانگشت‌های دیگر مقایسه می‌شود. اگر تطابقی پیدا شود، اطلاعات آهنگ مربوطه به کاربر بازگردانده می‌شود. این فرآیند بسیار سریع و کارآمد است و حتی در محیط‌های پرسروصدا نیز با دقت بالایی کار می‌کند.
 

فراتر از یک اپلیکیشن

با گذشت زمان، شزم از یک ابزار ساده به یک پلتفرم قدرتمند برای کشف موسیقی و حتی بازاریابی تبدیل شد. این پلتفرم با ارائه آمارهای مربوط به پر شزم‌ترین آهنگ‌ها در مناطق مختلف، به صنعت موسیقی و شرکت‌های ضبط کمک می‌کند تا استعدادهای جدید و ترندهای نوظهور را شناسایی کنند. بسیاری از هنرمندان ناشناخته، تنها از طریق بالا رفتن تعداد شزم شدن آثارشان، مورد توجه قرار گرفته و به شهرت رسیدند.

 

تاریخچه پلتفرم شزم

تاریخچه پلتفرم شزم داستانی از نوآوری و تطبیق با تغییرات سریع فناوری است. این داستان از سال ۱۹۹۹ در لندن، انگلستان آغاز شد، زمانی که هنوز تلفن‌های هوشمند و اپلیکیشن‌ها وجود نداشتند. در آن زمان، شزم به عنوان یک سرویس تلفنی با نام "2580" (شماره‌ای که کاربران باید با آن تماس می‌گرفتند) فعالیت می‌کرد.
مدل کسب‌وکار اولیه شزم بسیار ساده و در عین حال نوآورانه بود:
کاربر با شماره ۲۵۸۰ تماس می‌گرفت.
تلفن خود را به سمت منبع موسیقی می‌گرفت.
پس از چند ثانیه، تماس قطع می‌شد.
یک پیامک حاوی نام آهنگ و خواننده به تلفن کاربر ارسال می‌شد.
این سرویس در ابتدا با هزینه ۰.۵۰ پوند به ازای هر شناسایی کار می‌کرد و اگر آهنگی یافت نمی‌شد، هزینه‌ای از کاربر کسر نمی‌شد. این مدل، در دوران پیش از اینترنت موبایل، یک راهکار خلاقانه و کارآمد بود.
با ظهور تلفن‌های هوشمند و فروشگاه‌های اپلیکیشن، شزم به سرعت مسیر خود را تغییر داد. در سال ۲۰۰۸، اولین اپلیکیشن شزم برای آیفون و سپس برای سایر سیستم‌عامل‌ها مانند اندروید منتشر شد. این نسخه، تجربه کاربری را به طور کامل متحول کرد؛ دیگر نیازی به تماس تلفنی نبود و کل فرآیند تنها با فشردن یک دکمه انجام می‌شد.
 

دوران رشد و اوج‌گیری

نسخه اپلیکیشن شزم به سرعت به یکی از محبوب‌ترین برنامه‌ها تبدیل شد. با اضافه شدن قابلیت‌هایی مانند لینک به سرویس‌های پخش موسیقی (مانند اسپاتیفای و اپل موزیک)، مشاهده متن ترانه و دسترسی به ویدیوهای موزیک، شزم به یک پلتفرم کامل برای کشف موسیقی تبدیل شد. این پلتفرم، با بیش از ۱ میلیارد بار دانلود و میلیون‌ها کاربر فعال ماهانه، به یک ابزار ضروری در زندگی روزمره مردم تبدیل شد.
در سال ۲۰۱۷، شرکت اپل اعلام کرد که قصد دارد شزم را خریداری کند. این قرارداد که در سال ۲۰۱۸ نهایی شد، یکی از مهم‌ترین اتفاقات در تاریخ شزم بود. پس از این خرید، شزم به عنوان یک سرویس مستقل به کار خود ادامه داد، اما به صورت عمیق در اکوسیستم اپل ادغام شد.
 

شزم پس از پیوستن به اپل

با پیوستن به اپل، شزم توانست از زیرساخت‌های عظیم و منابع مالی این شرکت بهره‌مند شود. قابلیت‌های آن به صورت پیش‌فرض در سیستم‌عامل iOS و دستیار صوتی سیری (Siri) ادغام شد، به طوری که کاربران آیفون تنها با گفتن "هی سیری، این آهنگ چیه؟" می‌توانند از خدمات شزم استفاده کنند. این ادغام، دسترسی به شزم را بیش از پیش آسان کرد و جایگاه آن را به عنوان یک ابزار جهانی تثبیت کرد.

 

بنیانگذاران پلتفرم شزم

پلتفرم شزم توسط چهار نفر بنیانگذاری شد: کریس بارتون (Chris Barton)، فیلیپ اینگلبرشت (Philip Inghelbrecht)، دیراج موکرجی (Dhiraj Mukherjee) و آوری ونگ (Avery Wang). این گروه با داشتن تخصص‌های متنوع در زمینه بازاریابی، فناوری و مهندسی، توانستند ایده‌ای که در ابتدا یک مفهوم ساده به نظر می‌رسید را به یک سرویس جهانی تبدیل کنند.
کریس بارتون، به عنوان یکی از بنیانگذاران و مدیران اجرایی اولیه، ایده‌پرداز اصلی این سرویس بود. او در یک مصاحبه گفت که ایده شزم زمانی به ذهنش رسید که متوجه شد مردم برای پیدا کردن نام یک آهنگ در یک محیط عمومی با چه مشکلاتی روبرو هستند. او با درک این مشکل جهانی، به دنبال راه‌حلی برای آن گشت.
فیلیپ اینگلبرشت و دیراج موکرجی، با دانش خود در زمینه کسب‌وکار و بازاریابی، مسئولیت تبدیل این ایده به یک شرکت عملی و قابل رشد را بر عهده داشتند. آن‌ها با تحلیل بازار و طراحی مدل کسب‌وکار اولیه، شزم را به یک پروژه تجاری موفق تبدیل کردند.
اما بدون شک، نقش کلیدی در موفقیت فنی شزم بر عهده آوری ونگ، دانشمند ارشد شرکت، بود. ونگ، که دارای مدرک دکترا در رشته مهندسی برق از دانشگاه استنفورد بود، الگوریتم اثرانگشت صوتی را توسعه داد که هسته اصلی فناوری شزم را تشکیل می‌دهد. این الگوریتم، توانست در محیط‌های پرسروصدا نیز به صورت دقیق و سریع عمل کند، که در آن زمان یک دستاورد فنی بی‌نظیر بود.
 

کار تیمی و تبدیل ایده به واقعیت

تأسیس شزم نشان‌دهنده قدرت یک تیم با تخصص‌های مکمل است. در حالی که بارتون و دیگران بر روی جنبه‌های کسب‌وکار و ایده‌پردازی تمرکز داشتند، ونگ به عنوان یک نابغه فنی، راه‌حل تکنولوژیکی مورد نیاز برای تبدیل آن ایده به واقعیت را فراهم کرد. این ترکیب از هوش تجاری و نوآوری فنی، شزم را به یکی از موفق‌ترین استارتاپ‌های تاریخ تبدیل کرد.

 

ویژگی‌های پلتفرم شزم

پلتفرم شزم با مجموعه‌ای از ویژگی‌های خود، تجربه کاربری را به سطحی جدید ارتقاء داده است. این پلتفرم تنها یک ابزار برای شناسایی موسیقی نیست، بلکه یک دروازه به سوی دنیای گسترده موسیقی است.
 

هسته اصلی

مهم‌ترین ویژگی پلتفرم شزم، فناوری تشخیص صدای بسیار پیشرفته آن است. این فناوری با استفاده از الگوریتم‌های پیچیده، یک اثرانگشت صوتی منحصر به فرد از هر آهنگ ایجاد می‌کند. این اثرانگشت، شامل نقاط برجسته و کلیدی آهنگ است که آن را از سایر آهنگ‌ها متمایز می‌کند. این روش، بسیار کارآمدتر از روش‌های سنتی است و به شزم اجازه می‌دهد تا با سرعت بالا و در شرایط مختلف، حتی در مکان‌های پرسروصدا مانند یک کنسرت یا یک کافه، نیز به درستی عمل کند.
 

اکوسیستم کشف موسیقی

پس از شناسایی یک آهنگ، شزم اطلاعات بسیار بیشتری از تنها نام آهنگ ارائه می‌دهد.
اطلاعات هنرمند و آلبوم: اطلاعات کامل درباره هنرمند، آلبوم و سال انتشار آهنگ نمایش داده می‌شود.
متن ترانه (Lyrics): قابلیت نمایش متن ترانه به صورت لحظه‌ای که با موسیقی هماهنگ است.
لینک به سرویس‌های پخش: با یک دکمه، کاربران می‌توانند به راحتی به آهنگ در سرویس‌های پخش موسیقی مانند اسپاتیفای، اپل موزیک، یوتیوب موزیک و... گوش دهند.
شزم‌چارت (Shazam Charts): این پلتفرم، محبوب‌ترین آهنگ‌ها را در مناطق مختلف بر اساس تعداد شزم شدن رتبه‌بندی می‌کند، که به عنوان یک شاخص مهم برای کشف ترندهای موسیقی جدید عمل می‌کند.
 

یکپارچگی عمیق با پلتفرم‌های دیگر

یکی دیگر از ویژگی‌های پلتفرم شزم، یکپارچگی آن با سایر اکوسیستم‌ها است. این یکپارچگی به خصوص پس از خرید آن توسط اپل، به شدت گسترش یافت:
ادغام با سیری: کاربران آیفون می‌توانند با فعال کردن دستیار صوتی سیری و پرسیدن "What song is this?" به سرعت از شزم استفاده کنند.
ادغام با مرکز کنترل (Control Center): قابلیت شزم به صورت پیش‌فرض در مرکز کنترل آیفون گنجانده شده تا دسترسی به آن در هر لحظه آسان باشد.
همگام‌سازی با سرویس‌های پخش: تمامی آهنگ‌هایی که توسط کاربر شزم شده‌اند، به صورت خودکار در یک لیست پخش اختصاصی در سرویس‌های پخش موسیقی مانند اپل موزیک و اسپاتیفای ذخیره می‌شوند.

 

نتیجه‌گیری

در نهایت، پلتفرم شزم یک نمونه برجسته از چگونگی تبدیل یک ایده ساده به یک ابزار جهانی و ضروری است. این پلتفرم با حل یک مشکل روزمره، توانست جایگاهی بی‌بدیل در میان کاربران پیدا کند و به یک واسطه حیاتی میان دنیای فیزیکی صدا و دنیای دیجیتال موسیقی تبدیل شود. از یک سرویس تلفنی در دوران ابتدایی فناوری، شزم به یک اپلیکیشن هوشمند و در نهایت به بخشی جدایی‌ناپذیر از اکوسیستم اپل تبدیل شد.
شزم فراتر از یک ابزار شناسایی است؛ این یک پلتفرم برای کشف، تعامل و اشتراک‌گذاری موسیقی است. نقش آن در شناسایی استعدادهای جدید و شکل‌دهی به ترندهای موسیقی، اهمیت آن را در صنعت فراتر از یک اپلیکیشن ساده قرار می‌دهد. با وجود رقابت و پیشرفت‌های جدید، شزم به دلیل سادگی، دقت و کارایی بی‌نظیر خود، همچنان به عنوان یک جادوگر کوچک در جیب هر کاربر، به حیات خود ادامه می‌دهد و نویدبخش آینده‌ای است که در آن، هیچ ملودی گمشده‌ای نخواهد ماند.