مقدمه

بیش از یک قرن پیش، در سال ۱۸۸۰، در قلب هلند، ناشری با نام «الزویر» (Elsevier) تأسیس شد که هدفش نشر کتاب‌ها و مجلات علمی بود. در همین دوران و در سوی دیگر جهان، شرکت «رید اینترنشنال» (Reed International) به عنوان یک ناشر تجاری در انگلستان فعالیت خود را آغاز کرد. شاید در آن زمان کمتر کسی تصور می‌کرد که این دو نهاد با پیشینه‌های متفاوت، روزی در هم ادغام شوند و یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین شرکت‌های جهان در حوزه اطلاعات و تحلیل داده‌ها را با نام RELX PLC شکل دهند.
امروزه، در عصر داده‌های بزرگ و هوش مصنوعی، ارزش شرکت‌ها نه تنها در دارایی‌های فیزیکی، بلکه در توانایی آن‌ها برای جمع‌آوری، تحلیل و ارائه اطلاعات دقیق و به‌موقع سنجیده می‌شود. در این میان، شرکت RELX PLC با درک عمیق این واقعیت، توانسته است از یک ناشر سنتی به یک شرکت عظیم فناوری تبدیل شود. این شرکت با ارائه ابزارهای تحلیلی مبتنی بر داده برای متخصصان و کسب‌وکارها، به آن‌ها کمک می‌کند تا تصمیمات بهتری بگیرند، نتایج مؤثرتری کسب کنند و بهره‌وری خود را به طرز چشمگیری افزایش دهند.
این مقاله، سفری جامع به دنیای RELX PLC است. در ادامه، با تاریخچه این شرکت، بنیان‌گذاران آن، پروژه‌ها و محصولات کلیدی، و همچنین چالش‌ها و حواشی مرتبط با آن آشنا خواهیم شد. هدف ما ارائه یک تحلیل دقیق و به‌روز از شرکتی است که شاید نامش به اندازه گوگل یا مایکروسافت شناخته‌شده نباشد، اما نفوذ آن در صنایع کلیدی و حیاتی، به مراتب گسترده‌تر است.

 

آشنایی با شرکت رلکس پی‌ال‌سی

RELX PLC یک شرکت چندملیتی بریتانیایی-هلندی است که در زمینه ارائه ابزارها و خدمات تحلیلی مبتنی بر داده فعالیت می‌کند. این شرکت با سرمایه‌گذاری گسترده در فناوری‌های پیشرفته نظیر هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، توانسته است جایگاه خود را به عنوان یک رهبر جهانی در بازارهای تخصصی تثبیت کند. RELX PLC به جای تمرکز بر مصرف‌کنندگان عمومی، مخاطبان خود را در چهار بخش اصلی بازار هدف قرار داده است: علمی، فنی و پزشکی (STM)، ریسک و تجزیه و تحلیل کسب‌وکار، حقوقی و نمایشگاه‌ها. این تمرکز تخصصی به آن‌ها امکان داده است تا راه‌حل‌هایی عمیق و متناسب با نیازهای هر صنعت ارائه دهند.
فعالیت‌های RELX PLC فراتر از نشر سنتی است. آن‌ها از داده‌های غنی و زیرساخت‌های فناوری خود برای ایجاد راه‌حل‌هایی استفاده می‌کنند که به مشتریان در تصمیم‌گیری‌های حیاتی کمک می‌کند. برای مثال، در بخش حقوقی، ابزارهای RELX به وکلا کمک می‌کنند تا پرونده‌ها را سریع‌تر جستجو و تحلیل کنند. در بخش پزشکی، به محققان امکان دسترسی به مقالات علمی و داده‌های بالینی را می‌دهد و در حوزه ریسک، به شرکت‌ها کمک می‌کند تا کلاهبرداری را شناسایی کرده و ریسک‌های مالی را مدیریت کنند. گستردگی عملیات این شرکت به حدی است که در بیش از ۱۸۰ کشور و منطقه به مشتریان خود خدمات ارائه می‌دهد و دفاتری در حدود ۴۰ کشور دارد. این حضور جهانی، RELX را به یک بازیگر اصلی در اقتصاد دانش‌بنیان تبدیل کرده است.
 

ساختار سازمانی و بخش‌های عملیاتی

RELX PLC فعالیت‌های خود را از طریق چهار بخش تجاری اصلی و مجزا اداره می‌کند که هر یک به بازارهای تخصصی خود خدمت‌رسانی می‌کنند. این ساختار مدیریتی به شرکت اجازه می‌دهد تا به صورت متمرکز بر نیازهای خاص هر بخش تمرکز کرده و نوآوری را در هر حوزه به حداکثر برساند.
علمی، فنی و پزشکی (STM): این بخش که توسط شرکت زیرمجموعه "الزویر" (Elsevier) مدیریت می‌شود، به دانشمندان، محققان و متخصصان پزشکی خدمات ارائه می‌دهد. محصولات این بخش شامل پایگاه‌های داده‌ای نظیر Scopus و SciVal است که امکان دسترسی به میلیون‌ها مقاله علمی، کتاب و نشریه را فراهم می‌کند. هدف اصلی این بخش، تسهیل تحقیقات، بهبود نتایج علمی و تسریع کشف‌های جدید است.
ریسک و تجزیه و تحلیل کسب‌وکار: این بخش که تحت نام‌های تجاری مانند LexisNexis Risk Solutions فعالیت می‌کند، به شرکت‌ها و دولت‌ها کمک می‌کند تا ریسک‌ها را ارزیابی و مدیریت کنند. ابزارهای تحلیلی این بخش برای شناسایی کلاهبرداری، تأیید هویت مشتریان و ارزیابی اعتبار مالی به کار می‌روند. این خدمات به ویژه در بخش‌های مالی، بیمه و اجرای قانون اهمیت حیاتی دارند.
حقوقی (Legal): با برند اصلی LexisNexis، این بخش به وکلا، متخصصان حقوقی و سازمان‌های دولتی خدمات ارائه می‌دهد. محصولات آن‌ها شامل نرم‌افزارهای جستجوی حقوقی، تحلیل پرونده‌ها و اطلاعات قانونی است که به کاربران کمک می‌کند تا به قوانین، مقررات و رویه‌های قضایی دسترسی سریع و دقیقی داشته باشند.
نمایشگاه‌ها (Exhibitions): این بخش که با نام تجاری RX فعالیت می‌کند، یکی از بزرگ‌ترین برگزارکنندگان رویدادها، نمایشگاه‌ها و کنفرانس‌های تجاری در جهان است. این رویدادها بستری برای تبادل اطلاعات، ایجاد شبکه‌های ارتباطی و انجام معاملات تجاری در صنایع مختلف فراهم می‌کنند. هر ساله بیش از ۷ میلیون نفر در رویدادهای RX شرکت می‌کنند.

 

تاریخچه شرکت رلکس پی‌ال‌سی

داستان RELX PLC نه از یک سال خاص، بلکه از دو ریشه تاریخی متفاوت آغاز می‌شود که در نهایت به هم پیوستند تا یک هویت جدید و قدرتمند را شکل دهند. ریشه اول به انگلستان و شرکت Reed International و ریشه دوم به هلند و شرکت Elsevier باز می‌گردد.
 

ریشه‌های اولیه

Elsevier (الزویر): الزویر در سال ۱۸۸۰ در آمستردام هلند تأسیس شد و نام خود را از یک خانواده مشهور چاپ و نشر هلندی در قرن ۱۷ میلادی گرفت. این شرکت از همان ابتدا بر نشر علمی و دانشگاهی متمرکز بود و به مرور زمان به یکی از معتبرترین ناشران مقالات علمی تبدیل شد. تمرکز الزویر بر ارائه محتوای با کیفیت و معتبر، بنیانی محکم برای موفقیت‌های آینده آن فراهم کرد.
Reed International: این شرکت در سال ۱۸۹۵ توسط آلبرت ای. رید (Albert E. Reed) به عنوان یک تولیدکننده کاغذ در انگلستان تأسیس شد. رید به تدریج کسب‌وکار خود را گسترش داد و به یک ناشر موفق کتاب‌های تجاری و مجلات تبدیل شد. این شرکت در طول دهه‌ها با خرید و ادغام شرکت‌های مختلف، به یک مجموعه عظیم با فعالیت‌های متنوع از جمله چاپ و نشر و محصولات دکوراسیون تبدیل شد.
 

ادغام و تولد هویتی جدید

در سال ۱۹۹۳، دو شرکت Reed International و Elsevier NV با هم ادغام شدند تا گروه Reed Elsevier را تشکیل دهند. این ادغام یک حرکت استراتژیک برای ترکیب تخصص دو شرکت در حوزه‌های مختلف نشر بود. Reed با سابقه قوی در بازارهای تجاری و الزویر با تسلط کامل بر نشر علمی، یک ترکیب بی‌نظیر را به وجود آوردند. این شرکت جدید به صورت یک ساختار دوگانه فعالیت می‌کرد که دارای دو شرکت هلدینگ مجزا بود: RELX PLC در لندن (که قبلاً Reed Elsevier PLC نام داشت) و RELX NV در آمستردام (که قبلاً Elsevier NV نامیده می‌شد). این ساختار پیچیده برای حفظ هویت و حقوق سهامداران هر دو شرکت اصلی طراحی شده بود.
در سال ۲۰۱۵، شرکت با یکپارچه‌سازی کامل ساختار خود، به یک هویت واحد با نام RELX Group تغییر نام داد. این تغییر نام تنها یک بازسازی برند نبود، بلکه نشان‌دهنده تغییر جهت استراتژیک شرکت از یک ناشر صرف به یک شرکت پیشرو در زمینه اطلاعات و تحلیل داده بود. آن‌ها به جای تمرکز بر چاپ و نشر، به ارائه ابزارهای دیجیتال و راهکارهای تحلیلی روی آوردند که ارزش بیشتری برای مشتریان ایجاد می‌کرد. امروزه، RELX PLC به عنوان یک نهاد واحد با یک هویت واحد در بازارهای مالی فعالیت می‌کند.

 

بنیان‌گذاران شرکت رلکس پی‌ال‌سی

موضوع بنیان‌گذاران RELX PLC کمی پیچیده است، زیرا این شرکت نتیجه ادغام دو مجموعه بزرگ با تاریخچه‌های طولانی است، نه حاصل کار یک یا چند نفر در یک استارتاپ. به همین دلیل، نمی‌توان بنیان‌گذاران RELX PLC را به معنای سنتی آن مشخص کرد، اما می‌توان به بنیان‌گذاران شرکت‌های تشکیل‌دهنده آن و همچنین رهبران کلیدی فعلی که در شکل‌دهی هویت نوین شرکت نقش داشتند، اشاره کرد.
 

بنیان‌گذاران شرکت‌های اولیه

البرت ای. رید (Albert E. Reed): او در سال ۱۸۹۵ شرکت Reed International را تأسیس کرد. رید یک کارآفرین و صنعتگر بود که با تأسیس کارخانه کاغذسازی خود در نزدیکی کنت انگلستان، پایه‌های یک امپراتوری بزرگ نشر را بنا نهاد. تعهد او به کیفیت و گسترش کسب‌وکارش از طریق ادغام‌ها، سنگ بنای موفقیت‌های بعدی شرکت بود.
الزویر (خانواده): شرکت Elsevier در سال ۱۸۸۰ به نام خانواده‌ای از ناشران مشهور هلندی که در قرن ۱۷ فعالیت می‌کردند، تأسیس شد. این شرکت در حقیقت توسط گروهی از افراد در آمستردام که به دنبال ایجاد یک انتشارات علمی بودند، بنیان گذاشته شد. آن‌ها به سرعت در زمینه نشر مقالات علمی و دانشگاهی رشد کردند و به یک مرجع معتبر در این حوزه تبدیل شدند.
 

رهبران فعلی و تأثیرگذار

اریک انگستروم (Erik Engstrom): او از سال ۲۰۰۹ به عنوان مدیرعامل RELX Group فعالیت می‌کند و نقش کلیدی در تغییر استراتژی شرکت از نشر سنتی به فناوری اطلاعات و تحلیل داده داشته است. تحت مدیریت او، RELX سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در زمینه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و ابزارهای تحلیلی انجام داده است. انگستروم با تمرکز بر رشد دیجیتال و ایجاد ارزش از طریق داده‌ها، RELX را به یک شرکت مدرن و پیشرو تبدیل کرده است.
پل واکر (Paul Walker): او از سال ۲۰۲۱ به عنوان رئیس هیئت مدیره RELX PLC فعالیت می‌کند. واکر با تجربه گسترده خود در مدیریت شرکت‌های بزرگ بین‌المللی، به راهبردهای بلندمدت شرکت و نظارت بر عملکرد آن کمک می‌کند. او نقش مهمی در تضمین ثبات مالی و حاکمیت شرکتی RELX دارد.

 

پروژه‌ها و محصولات شرکت رلکس پی‌ال‌سی

شرکت RELX PLC، به جای تکیه بر یک محصول یا خدمت واحد، یک اکوسیستم گسترده از ابزارها و پلتفرم‌های تخصصی را توسعه داده است که به نیازهای مختلف مشتریان در بازارهای گوناگون پاسخ می‌دهد. این تنوع و تخصص، یکی از نقاط قوت اصلی شرکت به شمار می‌رود.
 

محصولات علمی و دانشگاهی

Scopus (اسکوپوس): یکی از برجسته‌ترین محصولات RELX در بخش علمی، پایگاه داده اسکوپوس است. این ابزار یک پایگاه داده جامع و مرجع برای چکیده‌ها و استنادات مقالات علمی است که میلیون‌ها مقاله از هزاران نشریه دانشگاهی را در خود جای داده است. محققان از اسکوپوس برای جستجو، تحلیل و ارزیابی تأثیر تحقیقات خود و دیگران استفاده می‌کنند.
ScienceDirect (ساینس‌دایرکت): این پلتفرم یک دروازه دیجیتال برای دسترسی به مقالات علمی، کتاب‌ها و نشریات تخصصی است که توسط الزویر منتشر می‌شود. ساینس‌دایرکت با رابط کاربری قوی و ابزارهای جستجوی پیشرفته، به میلیون‌ها دانشجو و محقق در سراسر جهان امکان دسترسی به منابع معتبر علمی را فراهم می‌کند.
 

ابزارهای تحلیل ریسک و حقوقی

LexisNexis: این نام تجاری، قلب فعالیت‌های RELX در بخش‌های حقوقی و ریسک است. LexisNexis ابزارهای متعددی را برای وکلا، از جمله Lexis+ AI که از هوش مصنوعی برای تحلیل اسناد حقوقی و ارائه خلاصه‌های دقیق استفاده می‌کند، ارائه می‌دهد. همچنین در بخش ریسک، به شرکت‌ها کمک می‌کند تا با تحلیل داده‌های بزرگ، کلاهبرداری‌های مالی را شناسایی و از آن‌ها جلوگیری کنند.
Accuity (اکیویتی): یک ابزار تخصصی که در بخش ریسک فعالیت می‌کند و به بانک‌ها و شرکت‌های خدمات مالی کمک می‌کند تا با قوانین ضد پولشویی و تحریم‌های بین‌المللی مطابقت داشته باشند. اکیویتی اطلاعات دقیق و به‌روز را برای بررسی معاملات و شناسایی فعالیت‌های مشکوک فراهم می‌کند.

 

چالش‌ها و حواشی شرکت رلکس پی‌ال‌سی

با وجود موفقیت‌های چشمگیر و جایگاه تثبیت‌شده در بازار جهانی، RELX PLC نیز مانند هر شرکت بزرگ دیگری، با چالش‌ها و حواشی مختلفی روبرو بوده است. این چالش‌ها عمدتاً در ارتباط با مدل کسب‌وکار، قیمت‌گذاری محصولات و تأثیرات اجتماعی فعالیت‌های آن مطرح شده‌اند.
 

حواشی مربوط به قیمت‌گذاری و دسترسی به محتوا

یکی از بزرگ‌ترین انتقاداتی که به RELX، به ویژه بخش الزویر، وارد می‌شود، مربوط به مدل قیمت‌گذاری مجلات علمی و دسترسی به آن‌ها است. دانشگاه‌ها و کتابخانه‌ها سال‌هاست که از هزینه‌های بالای اشتراک مجلات الزویر و سایر ناشران بزرگ گلایه دارند. منتقدان معتقدند این قیمت‌های بالا، دسترسی به تحقیقات علمی را محدود کرده و مانع از گسترش دانش می‌شود، به خصوص در کشورهای در حال توسعه. این حواشی باعث شده است که جنبش‌هایی مانند «دسترسی آزاد» (Open Access) به وجود بیایند که خواهان انتشار رایگان مقالات علمی هستند. در پاسخ به این انتقادات، RELX اقدامات جدیدی را در زمینه دسترسی آزاد و مدل‌های ترکیبی انتشار آغاز کرده است، اما این موضوع همچنان به عنوان یک چالش اصلی در روابط آن‌ها با جامعه علمی باقی مانده است.
 

مسائل اخلاقی و حریم خصوصی

بخش ریسک و تجزیه و تحلیل RELX که با جمع‌آوری و تحلیل داده‌های شخصی سروکار دارد، با نگرانی‌هایی در مورد حریم خصوصی و اخلاق مواجه است. منتقدان سوالاتی را در مورد نحوه جمع‌آوری این داده‌ها، شفافیت در استفاده از آن‌ها و پتانسیل سوءاستفاده از اطلاعات مطرح می‌کنند. به عنوان مثال، ابزارهای آن‌ها که برای شناسایی کلاهبرداری و تأیید هویت استفاده می‌شوند، ممکن است به صورت ناخواسته منجر به تبعیض یا دسترسی غیرمجاز به اطلاعات حساس شوند. RELX تأکید می‌کند که با قوانین سخت‌گیرانه مربوط به حریم خصوصی کار می‌کند و از داده‌ها به صورت مسئولانه استفاده می‌کند، اما بحث بر سر این مسائل در دنیای فناوری‌های مبتنی بر داده همچنان ادامه دارد.

 

نتیجه‌گیری

RELX PLC یک نمونه موفق از تحول یک شرکت سنتی به یک سازمان مدرن و داده‌محور است. این شرکت با پشتوانه تاریخی عمیق و هوشمندی استراتژیک، توانسته است از یک ناشر صرف به یک ارائه‌دهنده قدرتمند ابزارهای تحلیلی تبدیل شود. تمرکز بر نیازهای تخصصی در بازارهای کلیدی مانند علوم، حقوق، و ریسک، به آن‌ها امکان داده است تا ارزش بی‌نظیری برای مشتریان خود خلق کنند و با سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، جایگاه خود را به عنوان یک رهبر در عصر اطلاعات تثبیت کنند. با این حال، RELX در مسیر رشد خود، با چالش‌های مهمی نیز روبرو بوده است. حواشی مربوط به قیمت‌گذاری مجلات علمی و مسائل مرتبط با حریم خصوصی، نشان‌دهنده مسئولیت‌های بزرگی است که شرکت‌های داده‌محور بر عهده دارند. آینده RELX به توانایی آن در تعادل برقرار کردن میان نوآوری تکنولوژیک، پاسخگویی به نگرانی‌های اخلاقی و حفظ ارزش‌های خود وابسته است.