نرخ ارز رسماً تکنرخی شد
با ادغام تالارهای مرکز مبادله ارز و محدود شدن ارز ترجیحی، سیاست ارزی وارد مرحله جدیدی شد و نرخها به بازار نزدیکتر گردید.
بهصورت رسمی، ارز در مرکز مبادله ارز و طلای ایران تکنرخی شد. این تحول در پی ادغام دو تالار معاملاتی این مرکز و محدود شدن دامنه ارز ترجیحی رقم خورده و نشانهای از تغییر فاز سیاست ارزی بانک مرکزی محسوب میشود.
علی سعیدی، رئیس مرکز مبادله ارز و طلای ایران، اعلام کرد: از امروز عملاً دو بازار موجود در مرکز مبادله با یکدیگر ادغام شده و نرخ ارز در تالار حواله، مبنای تأمین ارز برای تمامی کالاها و خدمات قرار گرفته است.
او افزود: در معاملات روز گذشته، تالار اول عملاً مچ نشده و تنها تالار دوم فعال بود. بر همین اساس تصمیم گرفته شد مبنای کار، تالار حواله باشد و از این پس تمامی ثبت سفارشها صرفاً بر اساس نرخ تالار واحد انجام شود.
همزمان با این تصمیم، دامنه ارز ترجیحی محدود شد و از این پس صرفاً به واردات دارو و گندم اختصاص مییابد. سایر کالاها و نهادهها از چرخه ارز ترجیحی خارج شده و تأمین ارز آنها از مسیر مرکز مبادله انجام میشود؛ تغییری که آثار آن از امروز در تابلوهای رسمی معاملات کاملاً مشهود است.
بر اساس دادههای معاملاتی، فاصله قیمتی دلار میان تالارها که در هفتههای اخیر قابل توجه بود، امروز به شکل محسوسی کاهش یافته است.
این تحولات در شرایطی رخ داده که پیشتر اعلام شده بود ارز پتروشیمیها به تالار دوم منتقل میشود؛ تصمیمی که وزن عرضه در این تالار را افزایش داده و نقش آن را در معادلات ارزی کشور پررنگتر کرده است. علاوه بر این، طبق برنامهریزی، ارز خدمات نیز با نرخهای تالار دوم محاسبه خواهد شد.
این در حالی است که دلار در بازار آزاد همچنان بالاتر از نرخ رسمی نوسان دارد. فعالان بازار میگویند کاهش فاصله نرخ آزاد و رسمی بیش از آنکه ناشی از افت دلار آزاد باشد، حاصل افزایش تدریجی نرخهای رسمی و نزدیک شدن آنها به واقعیتهای بازار است.
در همین چارچوب، اظهارات اخیر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، درباره رانتی بودن ارزهای ارزان و پایان تخصیص گسترده ارز ترجیحی، از سوی بازار بهعنوان چراغ سبز دولت برای حرکت به سمت یکپارچهسازی بازار ارز تلقی شد؛ سیگنالی که اکنون با تغییرات عملی در مرکز مبادله وارد فاز اجرایی شده است.
کارشناسان هشدار میدهند که در نبود سیاستهای مکمل مانند مهار تورم، کنترل کسری بودجه و مدیریت انتظارات تورمی، همجهت شدن نرخهای رسمی با بازار آزاد میتواند سریعاً خود را در زنجیره قیمتگذاری، واردات و تولید نشان دهد؛ روندی که بازار معمولاً زودتر از سیاستگذار آن را لحاظ میکند.