شبکه اتریوم به نقطه‌ عطف مهم دیگری در مسیر توسعه خود رسیده است. بر اساس داده‌های Growthepie، اتریوم طی ۲۴ ساعت گذشته توانست به رکورد چشمگیر ۲۴٬۱۹۲ تراکنش در ثانیه برسد؛ رقمی که پیش از این هرگز در تاریخ این شبکه ثبت نشده بود.
این جهش عمدتاً پس از آن رقم خورد که آمار شبکه لایه‌ ۲ لایتر (Lighter) نیز به مجموع تراکنش‌ها اضافه شد. لایتر که روی معاملات آتی دائمی متمرکز است، با سرعت بالای خود در مدت کوتاهی جایگاه برجسته‌ای در اکوسیستم اتریوم پیدا کرده است.
اتریوم سال‌ها در تلاش بوده تا سه‌گانه بلاکچین (امنیت، تمرکززدایی و مقیاس‌پذیری) را متعادل کند و حالا با رشد لایه‌های ۲ و پیشرفت‌های فنی اخیر، این هدف بیش از همیشه دست‌یافتنی به‌نظر می‌رسد. افزایش نرخ تراکنش‌ها و توسعه ابزارهای مقیاس‌پذیری، امید بسیاری از فعالان این حوزه را به آینده‌ای سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر تقویت کرده است.

صعود سریع لایتر و مقایسه با سولانا

پلتفرم لایتر که در تاریخ ۱ اکتبر راه‌اندازی شد، تنها در مدت کوتاهی به عملکرد چشمگیری دست یافته و اکنون حدود ۴٬۰۰۰ تراکنش در ثانیه پردازش می‌کند؛ رقمی که در مقایسه با Base (۱۰۰ تا ۲۰۰ تراکنش) بسیار بالاست. برخی تحلیل‌گران حتی معتقدند لایتر از نظر توان پردازش از سولانا نیز فراتر رفته، هرچند مانند سولانا در آغاز کار بدون نقص نبوده است.
این شبکه چند مرتبه با اختلال مواجه شده و مهم‌ترین آن در ۲۸ اکتبر بود. تیم توسعه برای جبران آسیب، ۷۷۴٬۸۷۲ دلار USDC میان حدود ۳٬۹۰۰ کیف پول توزیع کرد؛ اقدامی که به حفظ اعتماد کاربران کمک کرد.

اتریوم در مسیر مقیاس‌پذیری

رکورد جدید با استقبال گسترده چهره‌های جامعه اتریوم همراه شد. ویتالیک بوترین در X نوشت: «اتریوم در حال مقیاس‌پذیر شدن است!» و این رکورد را تنها آغاز مسیر دانست.
رایان شان آدامز از پادکست Bankless نیز گفت که از اکتبر تاکنون لایه‌های ۲ توانسته‌اند ضریب مقیاس‌پذیری اتریوم را تا ۲۰۰ برابر افزایش دهند. او این پیشرفت را نتیجه استفاده گسترده از فناوری ZK دانست و پیش‌بینی کرد که سرعت اتریوم در ماه‌های آینده می‌تواند به ۱۰۰هزار تا حتی یک میلیون TPS برسد.
دو به‌روزرسانی اخیر یعنی Dencun و Pectra نیز نقش کلیدی در این مسیر داشته‌اند و به لایه‌ ۲ها اجازه داده‌اند تراکنش‌ها را سریع‌تر و ارزان‌تر پردازش کنند بدون آن‌که از امنیت شبکه کاسته شود.

چالش ارزش‌آفرینی؛ سؤال همیشگی

با وجود این شور و شوق، برخی تحلیل‌گران نگران این هستند که ارزش اقتصادی چگونه به شبکه اصلی بازمی‌گردد. رزو اشمیت از ₿RRR Capital می‌گوید: «تعداد تراکنش‌ها بیشتر شده، اما ارزش افزوده کجاست؟ کارمزدها در لایه‌ دوم باقی می‌مانند و مستقیماً به اتریوم نمی‌رسند.»
برخی از اعضای جامعه اتریوم نگران‌اند که رشد لایه‌ دوم‌ها با وجود موفقیت فنی، از نظر اقتصادی به تضعیف جایگاه اتریوم به‌عنوان لایه‌ اصلی منجر شود.
با این حال، بیشتر فعالان حوزه رویکردی خوش‌بینانه دارند و معتقدند با مدل‌هایی مثل اشتراک کارمزدها، شیوه‌های جدید MEV و ادغام پروتکل‌ها می‌توان جریان ارزش را بین لایه‌ها هماهنگ کرد. در این صورت، لایه‌ دوم‌ها نه‌تنها تهدیدی برای اتریوم نخواهند بود، بلکه می‌توانند به تقویت پایدار موقعیت آن کمک کنند.