ماه اکتبر به نقطه عطفی تاریخی برای صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) تبدیل شد؛ جایی که حجم معاملات آن‌ها به رکورد بی‌سابقه ۶۱۳.۳ میلیارد دلار رسید، در حالی‌ که در سپتامبر این رقم حدود ۵۰۰ میلیارد دلار بود. این رشد قابل‌توجه نشان‌دهنده بازآرایی گسترده سرمایه‌ها از سوی معامله‌گران است که در واکنش به نوسانات اخیر بازار، پرتفوی خود را دوباره تنظیم کرده‌اند.
بر اساس داده‌های DefiLlama، صرافی یونی‌سواپ (Uniswap) با حجم ۱۷۰.۹ میلیارد دلار در صدر فهرست DEXها قرار گرفت که نسبت به ۱۰۶.۵ میلیارد دلار ماه قبل رشد چشمگیری دارد. پس از آن، پنکیک‌سواپ (PancakeSwap) با ۱۰۱.۹ میلیارد دلار در جایگاه دوم ایستاده است، در حالی‌ که سپتامبر را با ۷۹.۸ میلیارد دلار به پایان رسانده بود.

رشد تقاضا برای معاملات آن‌چین در DEXها

به گفته وینسنت لیو، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت Kronos Research، معامله‌گران امروز علاوه بر شفافیت و مالکیت دارایی، به‌دنبال انگیزه‌هایی مانند استخراج نقدینگی و ایردراپ‌ها هستند که موجب جذب کاربران بیشتر به صرافی‌های غیرمتمرکز شده است. او تأکید کرد این ترکیب از پاداش‌های اقتصادی و کنترل مستقیم دارایی، مشارکت کاربران در DEXها را به اوج رسانده است.
در همین حال، صرافی‌های متمرکز (CEX) نیز ماهی پررونق را پشت سر گذاشتند. داده‌های وب‌سایت The Block نشان می‌دهد حجم معاملات آن‌ها در اکتبر به ۲.۱۷ تریلیون دلار رسید که بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۵ محسوب می‌شود؛ رقمی که نسبت به سپتامبر حدود ۲۸٪ رشد داشته است.
بایننس همچنان بزرگ‌ترین صرافی جهان باقی مانده و در اکتبر حجم ۸۱۰.۴ میلیارد دلار را ثبت کرده است (در مقایسه با ۶۳۶.۵ میلیارد دلار در سپتامبر). پس از آن، گیت (Gate) با ۱۷۵.۶ میلیارد دلار، بای‌بیت (Bybit) با ۱۵۶.۹ میلیارد دلار و بیت‌گت (Bitget) با ۱۳۴.۷ میلیارد دلار در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
نکته قابل‌توجه اینکه نسبت حجم معاملات DEX به CEX در ماه اکتبر به ۱۹.۸۴٪ رسیده، در حالی‌که این رقم در سپتامبر ۱۸.۸۳٪ بود؛ نشانه‌ای از افزایش تمایل کاربران به پلتفرم‌های غیرمتمرکز و انتقال بخشی از نقدینگی بازار به این بخش است.

نوسانات شدید؛ محرک جهش در حجم معاملات

به گفته مین جانگ، تحلیلگر پژوهشی شرکت Presto Research، سقوط ناگهانی بازار در ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر) یکی از دلایل اصلی رشد حجم معاملات در صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز بوده است. او توضیح داد: «افت شدید قیمت‌ها باعث افزایش نوسانات و تغییر موقعیت سرمایه‌گذاران شد. در صورت تداوم اخبار اقتصادی یا تنش‌های سیاسی مانند مناقشات تجاری آمریکا و چین، احتمالاً حجم معاملات در سطوح بالا باقی خواهد ماند.»
در همان روز، قیمت بیت‌کوین از حدود ۱۲۱,۵۰۰ دلار به ۱۱۰,۰۰۰ دلار سقوط کرد و در ۱۷ اکتبر (۲۵ مهر) تا کف ۱۰۴,۶۰۰ دلار پایین رفت. با این حال، در پایان هفته بخشی از افت را جبران کرد و در محدوده ۱۰۷,۹۸۰ دلار معامله می‌شد.
به باور لیو مدیر ارشد سرمایه گذاری در کرونوس ریسرچ، افزایش فعالیت بازار در اکتبر ناشی از جست‌وجوی معامله‌گران برای روایت‌های تازه مانند میم‌کوین‌های زنجیره BNB، پروژه‌های حریم خصوصی و ETFهای رمزارزی بوده است. او پیش‌بینی می‌کند که با بازگشت هیجان به بازار، نوامبر نیز ماهی پرتحرک برای معامله‌گران خواهد بود، زیرا سرمایه‌ها در پی موج بعدی حرکت بازارند.
در مجموع، داده‌های اکتبر نشان می‌دهد که بازار کریپتو وارد مرحله پویایی تازه‌ای شده است؛ جایی که مرز میان صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز هر روز محوتر می‌شود و رفتار سرمایه‌گذاران بیش از هر زمان دیگری به نوسانات آنی و روایت‌های جدید وابسته است.