محققان چینی با رونمایی از یک چیپ کوانتومی نوری پیشرفته مدعی جهشی چشمگیر در توان محاسبات هوش مصنوعی شده‌اند. آن‌ها ادعا می‌کنند این تراشه می‌تواند مسائل پیچیده هوش مصنوعی را بیش از هزار برابر سریع‌تر از پردازشگرهای گرافیکی انویدیا حل کند.
این چیپ توسط مؤسسه CHIPX در شهر ووشی و استارتاپ Turing Quantum در شانگهای توسعه یافته و در «اجلاس جهانی اینترنت ووژن ۲۰۲۵» جایزه Leading Technology Award را دریافت کرده است. این فناوری یکی از ۱۷ دستاورد علمی برجسته از میان بیش از ۴۰۰ نامزد از ۳۴ کشور بوده است.

مزیت‌های چیپ کوانتومی نوری چین

هدف اصلی این تراشه افزایش بازدهی مراکز داده هوش مصنوعی و ابرکامپیوترها است و در صنایع هوافضا، زیست‌پزشکی و مالی کاربرد دارد. این چیپ با فناوری هم‌بسته‌بندی فوتون‌ها و قطعات الکترونیک، یکپارچگی در سطح چیپ و تولید انبوه تراشه‌های فوتونی در مقیاس ویفر را ممکن کرده و می‌تواند به همکاری چند چیپ مشابه پردازشگرهای معمول هوش مصنوعی و حداکثر یک میلیون کیوبیت دست یابد.
مزیت کلیدی این تراشه، استفاده از نور (فوتون) به‌جای مواد مبتنی بر الکترون برای انتقال اطلاعات است؛ نور فضای فیزیکی اشغال نمی‌کند، گرما تولید نمی‌کند و اطلاعات را سریع‌تر و کارآمدتر منتقل می‌کند، که این ویژگی در مراکز داده پرمصرف هوش مصنوعی امری حیاتی محسوب می‌شود.
با وجود این، تولید انبوه محدود است و هر سال حدود ۱۲ هزار ویفر تولید می‌شود که هر ویفر تقریباً ۳۵۰ چیپ ارائه می‌دهد. جزئیات مسیر تجاری‌سازی هنوز مشخص نیست، اما چین قصد دارد در بازار کامپیوترهای کوانتومی از کشورهای غربی پیشی بگیرد.
این فناوری نشان می‌دهد محاسبات نوری کوانتومی می‌تواند جایگزینی برای پردازش‌های سنتی باشد و با سرعت و مقیاس‌پذیری بالاتر، نقش مهمی در توسعه هوش مصنوعی و صنایع پیشرفته ایفا خواهد کرد.