نقد و بررسی بازی Call of Duty: Black Ops 4؛ حذف روایت و تمرکز بر بقا و همکاری
معرفی بازی Call of Duty: Black Ops 4
آیا حذف کردن قلب تپنده یک اثر هنری میتواند باعث مرگ آن شود یا فرصتی برای پیوند یک قلب جدید و قدرتمندتر فراهم میکند؟ سال 2018 برای طرفداران سری محبوب ندای وظیفه سالی پر از شوک و تردید بود. استودیوی Treyarch در اقدامی جسورانه و شاید در نگاه اول انتحاری، تصمیم گرفت بخش داستانی یا همان کمپین تکنفره را که همواره پایه اصلی روایتهای حماسی این سری بود، بهطور کامل حذف کند. این تصمیم در دورانی گرفته شد که تب بازیهای بتل رویال جهان را فرا گرفته بود و عناوینی مانند پابجی و فورتنایت در حال تغییر ذائقه گیمرها بودند. بازی Call of Duty: Black Ops 4 با یک ادعای بزرگ وارد میدان شد: ارائه عمیقترین و درگیرکنندهترین تجربه چندنفره که تا آن زمان در تاریخ این فرنچایز دیده شده بود. این بازی نه تنها یک شوتر اول شخص نظامی بود، بلکه تلاشی برای بازتعریف هویت Call of Duty در عصر بازیهای آنلاینمحور محسوب میشد. وقتی برای اولین بار وارد دنیای Black Ops 4 میشوید، متوجه میشوید که این بازی با تمام نسخههای قبلی متفاوت است. سازندگان به جای روایت سینمایی خطی، تمرکز خود را بر روی سه رکن اصلی گذاشتهاند: بخش چندنفره استاندارد، بخش زامبی با وسعتی بیسابقه، و حالت جدید و انقلابی بلکاوت (Blackout) که پاسخ اکتیویژن به ژانر بتل رویال بود. این بازی سعی کرد تا با ایجاد تغییرات بنیادین در مکانیکهای گیمپلی، مانند حذف سیستم بازیابی سلامتی خودکار و تأکید بیشتر بر همکاری تیمی، از فرمول تکراری "بدو و شلیک کن" فاصله بگیرد. اگرچه فقدان کاپیتان پرایسها و وودزهای بخش داستانی حس میشود، اما حجم محتوای ارائه شده در بخشهای آنلاین به قدری زیاد است که میتواند ساعتها، روزها و حتی ماهها شما را پای کنسول یا کامپیوتر میخکوب کند. در این مقاله، ما قرار نیست صرفاً به تمجید یا تخریب کورکورانه بپردازیم. هدف ما کالبدشکافی دقیق این اثر است تا ببینیم آیا سرمایهگذاری بزرگ اکتیویژن و Treyarch برنده شده یا نشده است. ما به بررسی دقیق مکانیکهای تیراندازی، طراحی نقشهها، تعادل سلاحها و تجربه کاربری در سرورهای بازی خواهیم پرداخت. همچنین نگاهی عمیق به بخش زامبی خواهیم داشت که همیشه امضای خاص Treyarch بوده است. اگر شما هم جزو کسانی هستید که میخواهید بدانید آیا Call of Duty: Black Ops 4 هنوز هم در سالهای بعد از عرضه ارزش تجربه کردن را دارد و جایگاه آن در تاریخ این سری کجاست، با ما در این سفر تحلیلی همراه باشید.
گیمپلی و تغییرات بنیادین در Call of Duty: Black Ops 4

گیمپلی در سری Call of Duty همواره بر پایه سرعت، دقت و واکنشهای لحظهای بنا شده است، اما Black Ops 4 تصمیم گرفت تا لایهای از تاکتیک و تفکر را به این فرمول اضافه کند. Treyarch با شعار "پوتینها روی زمین" (Boots on the Ground) سیستمهای پرش بلند و راه رفتن روی دیوار را که در نسخه سوم وجود داشت حذف کرد و به ریشههای کلاسیک حرکت بازگشت. این تصمیم باعث شد تا جریان بازی قابل پیشبینیتر و در عین حال نیازمند موقعیتگیری دقیقتر باشد. دیگر نمیتوانید با یک پرش ناگهانی از موقعیت مرگبار فرار کنید؛ حالا باید محیط را بشناسید و هوشمندانه حرکت کنید. گانپلی بازی همچنان نرم، روان و رضایتبخش است و حس سنگینی سلاحها و لگد آنها به خوبی به بازیکن منتقل میشود که نشان از تسلط سازندگان بر طراحی مکانیکهای تیراندازی دارد.
سیستم سلامتی دستی؛ انقلابی در بقا
شاید بحثبرانگیزترین و در عین حال تأثیرگذارترین تغییر در گیمپلی Black Ops 4، حذف سیستم بازیابی سلامتی خودکار (Auto-Regen Health) باشد. در نسخههای پیشین، کافی بود چند ثانیه پشت یک مانع پناه بگیرید تا صفحه از قرمزی درآمده و سلامتی شما پر شود. اما در این نسخه، شما باید به صورت دستی و با فشردن یک دکمه، از آمپول سلامتی (Stim Shot) استفاده کنید. این مکانیک ساده، کل ریتم مبارزات را دگرگون کرده است. حالا شما باید تصمیم بگیرید: آیا وسط درگیری سلامتی خود را پر کنم و برای لحظهای بیدفاع شوم، یا با همان سلامتی کم به شلیک کردن ادامه دهم؟ این سیستم یک لایه استراتژیک عمیق به بازی اضافه کرده و بازیکنان را مجبور میکند تا مدیریت منابع و زمانبندی را در اولویت قرار دهند.
بازگشت متخصصین (Specialists) و نقش تیمی
سیستم کلاسبندی یا همان متخصصین (Specialists) که در Black Ops 3 معرفی شده بود، در این نسخه با قدرت و تمرکز بیشتری بازگشته است. هر متخصص دارای قابلیتها و تجهیزات منحصربهفردی است که میتواند سرنوشت یک مسابقه را تغییر دهد. برای مثال، شخصیت "Ruin" با قلاب خود میتواند سریع جابهجا شود و با ضربه گرانشی منطقه را پاکسازی کند، در حالی که "Crash" وظیفه تأمین مهمات و افزایش سلامتی همتیمیها را بر عهده دارد. بازی به شدت شما را تشویق میکند تا ترکیبی متعادل از این شخصیتها را در تیم داشته باشید. این موضوع باعث شده تا Black Ops 4 شباهتهایی به بازیهایی مثل Overwatch پیدا کند، جایی که همکاری تیمی (Synergy) بین شخصیتها اهمیت بیشتری نسبت به مهارت فردی در تیراندازی پیدا کرده است.
طراحی نقشهها و سیستم مه
در طراحی نقشههای بخش چندنفره، Treyarch سعی کرده است تا ترکیبی از نقشههای جدید و بازسازی شده از نسخههای محبوب قبلی (مانند Jungle، Slums و Firing Range) را ارائه دهد. نقشهها عمدتاً از ساختار کلاسیک "سه لاین" پیروی میکنند که درگیریها را متمرکز و اکشن را بالا نگه میدارد. اما نکته قابل توجه، استفاده از سیستم "مه جنگ" (Fog of War) در مینیمپ است. برخلاف گذشته که شما دید کاملی به رادار داشتید، حالا تنها منطقهای که شما و همتیمیهایتان در آن حضور دارید یا به آن نگاه میکنید، در رادار روشن میشود. این ویژگی باعث میشود که ارتباط کلامی با همتیمیها و پوشش دادن نقاط کور اهمیت حیاتی پیدا کند و از غافلگیریهای ناگهانی توسط دشمنانی که از پشت سر میآیند، جلوگیری شود.
حالت Battle Royal Blackout؛ رقیبی برای بزرگان

زمانی که Black Ops 4 عرضه شد، همه نگاهها به سمت حالت جدیدی به نام "بلکاوت" دوخته شده بود. این اولین تلاش جدی اکتیویژن برای ورود به بازار پر سود بتل رویال بود. بلکاوت در واقع نامهای عاشقانه به طرفداران سری Black Ops است. این حالت تمام عناصر موفق این سری را در یک نقشهی عظیم گردآوری کرده است. گانپلی دقیق و واقعگرایانه Call of Duty در مقیاسی بزرگ پیادهسازی شده و برخلاف رقبایی که مکانیکهای ساخت و ساز یا کارتونی داشتند، بلکاوت تجربهای نظامی و خشن را ارائه میدهد. پرواز با هلیکوپتر، راندن کامیونها و قایقها در کنار استفاده از پرکها و تجهیزات تاکتیکی، تنوع فوقالعادهای به گیمپلی بخشیده است.
طراحی نقشه و نوستالژی سری Black Ops
نقشه بلکاوت شاهکاری از طراحی محیطی است. این نقشه عظیم، ترکیبی هوشمندانه از لوکیشنهای نمادین نسخههای قبلی Black Ops است که به زیبایی در کنار هم قرار گرفتهاند. تصور کنید در "Nuketown Island" فرود میآیید، سپس به سمت "Firing Range" حرکت میکنید و نبرد نهایی را در "Hydro Dam" انجام میدهید. هر منطقه هویت بصری و استراتژیک خاص خود را دارد. وجود زامبیها در برخی نقاط خاص نقشه که توسط نور آبی مشخص شدهاند، ریسک و پاداش جذابی را ایجاد میکند؛ شما میتوانید با کشتن زامبیها سلاحهای قدرتمند (مانند Ray Gun) به دست آورید، اما در عوض موقعیت خود را برای سایر بازیکنان فاش میکنید. این ترکیب نوستالژی با مکانیکهای بقا، اتمسفری بینظیر خلق کرده است.
مکانیزمهای بقا و مدیریت اینونتوری
در بلکاوت، مدیریت داشتهها یا همان اینونتوری (Inventory) نقشی حیاتی دارد. برخلاف بخش چندنفره که شما با تجهیزات کامل وارد میشوید، اینجا باید با دست خالی شروع کنید و برای بقا بجنگید. سیستم لوت کردن سریع و کارآمد طراحی شده، اما در عین حال نیازمند تصمیمگیریهای لحظهای است. آیا فضای کولهپشتی خود را با مهمات پر میکنید یا ترجیح میدهید نارنجکهای گیجکننده و سنسورهای حرکتی بردارید؟ استفاده از پرکها (Perks) نیز در اینجا متفاوت است؛ پرکها به صورت آیتمهای مصرفی هستند که برای مدت محدودی فعال میشوند. مثلاً پرک "Dead Silence" صدای پای شما را کم میکند که در لحظات پایانی بازی میتواند تفاوت بین مرگ و زندگی باشد. بالستیک گلولهها نیز تغییر کرده و در فواصل دور باید افت تیر (Bullet Drop) را محاسبه کنید که مهارت بالایی را میطلبد.
بخش زامبی؛ سفری به اعماق وحشت و تاریخ

استودیوی Treyarch همواره پادشاه بلامنازع ساخت مدهای زامبی بوده و در Black Ops 4 سعی کرده تا غنیترین محتوای ممکن را در زمان عرضه ارائه دهد. این بازی با سه نقشه کامل و مجزا در روز اول منتشر شد که رکوردی در این سری محسوب میشد. بخش زامبی در این نسخه به دو خط داستانی تقسیم میشود: خط داستانی کلاسیک "Aether" که ادامه ماجراجوییهای شخصیتهای محبوب (ریکتوفن، دمپسی، نیکولای و تاکئو) است و خط داستانی جدید "Chaos" که شخصیتهای تازه و اسطورهای را معرفی میکند. این تنوع باعث شده تا هم طرفداران قدیمی راضی باشند و هم بازیکنان جدید بتوانند بدون نیاز به دانستن پیچیدگیهای داستانی ده سال گذشته، وارد بازی شوند.
داستانهای متنوع و سناریوهای جدید
یکی از جذابترین نقشههای این بخش، "Voyage of Despair" است که روی کشتی تایتانیک و در لحظه برخورد با کوه یخ جریان دارد. اتمسفر دلهرهآور راهروهای تنگ کشتی که در حال غرق شدن است و مبارزه با زامبیهایی که لباسهای مجلسی پوشیدهاند، تجربهای منحصربهفرد است. در مقابل، نقشه "IX" بازیکنان را به یک میدان نبرد گلادیاتوری در روم باستان میبرد که در آن باید با استفاده از شمشیر و تبر در برابر امواج زامبیها و ببرهای جهشیافته مقاومت کنند. طراحی مراحل پر از رمز و راز (Easter Eggs) است که حل کردن آنها نیازمند همکاری دقیق تیمی و جستجوی موشکافانه محیط است. پیچیدگی این معماها گاهی به قدری زیاد است که جامعه بازیکنان هفتهها برای حل آنها تلاش میکنند.
سیستم شخصیسازی و کلاسبندی در زامبی
بازی Black Ops 4 سیستم شخصیسازی بخش زامبی را کاملاً دگرگون کرده است. سیستم قدیمی نوشیدنیها (Perk-a-Cola) تغییر کرده و حالا شما میتوانید قبل از شروع بازی انتخاب کنید که کدام پرکها در کدام دستگاهها قرار بگیرند. همچنین سیستم "Elixirs" جایگزین GobbleGums شده است که معجونهایی با قابلیتهای موقت هستند. بازیکنان میتوانند سلاحهای شروع خود را انتخاب کنند، و حتی یک سلاح ویژه (Special Weapon) مانند چکش والهالا یا عصای Ra را همراه داشته باشند که با کشتن زامبیها شارژ میشود. این سطح از آزادی عمل به بازیکنان اجازه میدهد تا استراتژیهای بسیار متنوعی را پیادهسازی کنند و هر بار تجربهای متفاوت داشته باشند. همچنین امکان تنظیم درجه سختی و قوانین بازی (مانند سرعت حرکت زامبیها) برای اولین بار به صورت گسترده فراهم شده است.
جلوههای بصری و صوتی در Call of Duty: Black Ops 4
از منظر فنی، Black Ops 4 تلاش کرده است تا با وجود وسعت بالای محیطها، به خصوص در بخش بلکاوت، نرخ فریم ثابت 60 فریم بر ثانیه را حفظ کند که برای یک شوتر رقابتی حیاتی است. رنگبندی بازی نسبت به نسخههای قبلی زندهتر و اشباعتر شده است که باعث میشود دشمنان در محیط بهتر دیده شوند. طراحی هنری اسلحهها، پوستهها و شخصیتها با جزئیات فراوانی انجام شده و انیمیشنهای تعویض خشاب یا استفاده از قابلیتهای ویژه بسیار روان و چشمنواز هستند. اگرچه موتور گرافیکی بازی نسخه ارتقا یافتهای از موتورهای قبلی است و شاید در مقایسه با برخی بازیهای همنسل خود کمی قدیمی به نظر برسد، اما بهینهسازی عالی آن باعث شده تا تجربه بصری یکپارچه و بدون لگی ارائه دهد.
صداگذاری و طراحی صوتی محیط
صداگذاری در Black Ops 4 یکی از ارکان اصلی موفقیت آن است، به خصوص در بخش بلکاوت که شنیدن صدای پای دشمن حکم مرگ و زندگی را دارد. سیستم صوتی بازی به گونهای طراحی شده که میتوانید جهت و فاصله دقیق تیراندازی یا حرکت دشمن را تشخیص دهید. صدای اسلحهها کوبنده و قدرتمند است و حس واقعی شلیک را منتقل میکند. صداپیشگی شخصیتها، به ویژه در بخش زامبی که دیالوگهای طنزآمیز و داستانی زیادی رد و بدل میشود، در سطح بسیار بالایی قرار دارد. موسیقی متن بازی نیز ترکیبی از تمهای حماسی و الکترونیک است که در لحظات حساس، آدرنالین خون بازیکن را بالا میبرد. افکتهای صوتی محیطی مثل صدای باد در نقشههای برفی یا صدای محیط جنگلی، به غوطهوری بیشتر بازیکن کمک شایانی کرده است.
نتیجهگیری
بازی Call of Duty: Black Ops 4 یک سرمایهگذاری بزرگ بود که در نهایت توانست با سربلندی از آزمون زمان بیرون بیاید. حذف بخش داستانی اگرچه برای برخی طرفداران سنتی ناامیدکننده بود، اما تمرکز و منابع آزاد شده از آن، صرف ساختن یکی از کاملترین پکیجهای چندنفره در تاریخ این سری شد. حالت بلکاوت با ارائه یک تجربه بتل رویال صیقلخورده و نظامی، استاندارد جدیدی را برای این ژانر در کنسولها تعریف کرد و راه را برای موفقیتهای بعدی مثل Warzone هموار ساخت. سیستمهای جدید گیمپلی مثل درمان دستی و تأکید بر همکاری تیمی، عمق استراتژیک بازی را افزایش دادند و آن را از یک شوتر آرکید ساده فراتر بردند. این بازی شاید برای کسانی که به دنبال یک تجربه سینمایی و انفرادی هستند گزینه مناسبی نباشد، اما برای گیمرهایی که عاشق رقابت آنلاین، همکاری با دوستان در برابر امواج زامبیها و هیجان بقا در بتل رویال هستند، یک اثر ضروری و ارزشمند است. Treyarch ثابت کرد که میتوان با تغییر در فرمولهای همیشگی، همچنان وفادار به روح یک مجموعه باقی ماند و محصولی را خلق کرد که تا سالها سرورهایش شلوغ و پرهیاهو باقی بماند. Black Ops 4، با تمام نقاط قوت و ضعفش، فصلی مهم و جریانساز در کتاب تاریخ بازیهای شوتر اول شخص است.