نقد و بررسی بازی Call of Duty: Advanced Warfare؛ وقتی کوین اسپیسی جهان را تسخیر میکند
معرفی بازی Call of Duty: Advanced Warfare
آیا دموکراسی چیزی است که همه ملتها واقعاً به آن نیاز دارند، یا تنها توهمی است که ابرقدرتها برای کنترل جهان میفروشند؟ این سؤالی است که بازی Call of Duty: Advanced Warfare نه در قالب یک بیانیه سیاسی خشک، بلکه در دل یکی از مهیجترین و سینماییترین تجربههای شوتر اول شخص تاریخ مطرح میکند. زمانی که این بازی در سال 2014 منتشر شد، فرنچایز Call of Duty در لبه یک پرتگاه تکرار ایستاده بود؛ مخاطبان از نبردهای جنگ جهانی و مدرن اشباع شده بودند و عطش چیزی فراتر از یک تعویض اسلحه ساده را داشتند. استودیوی Sledgehammer Games با درک این نیاز حیاتی، تصمیمی جسورانه گرفت و زمان را به سال 2054 جلو برد، جایی که دیگر دولتها صاحبان اصلی قدرت نیستند، بلکه شرکتهای نظامی خصوصی (PMC) با بودجههای تریلیون دلاری، قوانین جنگ را بازنویسی میکنند. این بازی فقط یک نسخه جدید نبود؛ بلکه یک بیانیه بلندپروازانه برای ورود تمامعیار به نسل هشتم کنسولها محسوب میشد که سعی داشت با تغییرات بنیادین در سیستم حرکتی، استانداردهای جدیدی را تعریف کند. این اثر با بهرهگیری از تکنولوژیهای پیشرفته موشن کپچر و حضور بازیگران هالیوودی، مرزهای بین سینما و بازیهای ویدیویی را کمرنگتر از همیشه کرد. داستان بازی حول محور شخصیتی کاریزماتیک و خطرناک میچرخد که معتقد است سیاستمداران توانایی حل مشکلات جهان را ندارند و این قدرت نظامی خالص است که میتواند نظم را برقرار کند. Advanced Warfare با معرفی لباسهای رباتیک یا همان Exoskeleton، گیمپلی را از سطح زمین جدا کرد و به آسمان برد؛ تغییری که نه تنها سرعت بازی را دوچندان کرد، بلکه استراتژیهای نظامی را از سنگر گرفتن پشت دیوارها به پرشهای بلند و مانورهای هوایی تغییر داد. در این نوشتار، ما لایههای زیرین این اثر ساختارشکن را میشکافیم تا ببینیم چگونه جاهطلبیهای سازندگان، آیندهای ترسناک اما جذاب از جنگافزارهای نوین را پیش روی گیمرها قرار داده است.
داستان و روایت؛ ظهور قدرتهای خصوصی و افول دولتها

روایت در Call of Duty: Advanced Warfare از فرمولهای کلیشهای آمریکا علیه روسیه فاصله میگیرد و به موضوعی پیچیدهتر و ترسناکتر یعنی خصوصیسازی جنگ میپردازد. داستان از چشمهای جک میچل (Jack Mitchell) روایت میشود، یک تفنگدار دریایی سابق که در نبردی خونین در سئول، دست چپ خود و بهترین دوستش را از دست میدهد. پایان خدمت نظامی او، آغاز ورودش به دنیایی بزرگتر است. در مراسم خاکسپاری، او با جاناتان آیرونز، پدر دوست شهیدش و مدیرعامل شرکت عظیم اطلس (Atlas Corporation) آشنا میشود. آیرونز به میچل پیشنهادی میدهد که رد کردنش غیرممکن است؛ یک دست رباتیک پیشرفته و شانس دوباره برای جنگیدن، اما این بار نه برای پرچم یک کشور، بلکه برای شرکتی که ادعا میکند کارآمدتر از هر دولتی عمل میکند. نویسندگان بازی با هوشمندی تمام، خطرات انباشت قدرت نظامی در دست یک نهاد خصوصی و بدون نظارت را به تصویر میکشند.
نقشآفرینی کوین اسپیسی و شخصیت جاناتان آیرونز
بدون شک، پایه اصلی روایت داستانی این بازی، حضور کوین اسپیسی (Kevin Spacey) در نقش جاناتان آیرونز است. عملکرد او فراتر از یک صداپیشگی ساده است؛ تمام میمیکهای صورت، زبان بدن و آن نگاههای نافذ و سرد او با دقتی خیرهکننده به دنیای دیجیتال منتقل شده است. آیرونز یک آنتاگونیست تکبعدی نیست که صرفاً بخواهد جهان را نابود کند؛ او مردی است که با منطقی پولادین و استدلالهای بعضاً قانعکننده، اقدامات خود را توجیه میکند. او معتقد است که دموکراسی شکست خورده و جهان برای رسیدن به صلح، نیاز به یک دست قدرتمند و آمرانه دارد. سکانسهای سخنرانی او، به ویژه دیالوگ معروفش درباره قدرت، چنان با صلابت اجرا شدهاند که گاهی گیمر را در تشخیص مرز بین حق و باطل دچار تردید میکنند. این شخصیتپردازی عمیق باعث شد تا آیرونز به یکی از بهیادماندنیترین شخصیتهای منفی تاریخ سری Call of Duty تبدیل شود.
شرکت اطلس و تغییر موازنه قدرت جهانی
در جهان سال 2054 که بازی ترسیم میکند، شرکت اطلس تنها یک پیمانکار نظامی نیست؛ بلکه یک ابرقدرت اقتصادی و تکنولوژیک است که حتی از شورای امنیت سازمان ملل نیز نفوذ بیشتری دارد. این شرکت با داشتن پیشرفتهترین سلاحها، ارتشی از سربازان مجهز به اسکلتهای بیرونی و زیرساختهای عظیم، به ناجی کشورهایی تبدیل شده که دولتهایشان توان تأمین امنیت را ندارند. بازی به زیبایی نشان میدهد که چگونه وابستگی ملتها به یک شرکت خصوصی، به آرامی استقلال آنها را سلب میکند. اطلس نمادی از کاپیتالیسم نظامی افسارگسیخته است که در آن جنگ دیگر یک فاجعه نیست، بلکه یک مدل تجاری سودآور محسوب میشود. طراحی بصری پایگاههای اطلس، تمیزی و نظم افراطی نیروهایش در تضاد با آشوب و ویرانی میادین نبرد، به خوبی این حس برتری تکنولوژیک و خطرناک را به مخاطب القا میکند.
روابط انسانی و درام در میدان نبرد آینده
در کنار سیاستهای کلان و جنگهای مدرن، Advanced Warfare تلاش میکند تا جنبههای انسانی سربازان را نیز فراموش نکند. رابطه میچل با همرزمش گیدئون (Gideon) و ایلونا (Ilona)، یکی از نقاط قوت داستان است. گیدئون با آن لهجه بریتانیایی و وفاداری تزلزلناپذیرش، به سرعت به شخصیتی محبوب تبدیل میشود که هماهنگی خوبی با میچل برقرار میکند. کاتسینهای بازی که با کیفیتی در حد فیلمهای بلاکباستر ساخته شدهاند، به خوبی تنش، ترس و تردید را در چهره این شخصیتها نشان میدهند. لحظاتی در بازی وجود دارد که میچل باید بین وفاداری به کسی که زندگیاش را نجات داده (آیرونز) و انجام کار درست اخلاقی، یکی را انتخاب کند. این کشمکشهای درونی، به داستان وزنی عاطفی میدهد و باعث میشود که گیمر صرفاً یک ماشین کشتار نباشد، بلکه خود را درگیر سرنوشت این افراد ببیند.
گیمپلی و مکانیکهای انقلابی اکسوسکیلتون
گیمپلی Call of Duty: Advanced Warfare بزرگترین تغییر در فرمول این سری پس از Modern Warfare 1 محسوب میشود. هسته مرکزی این تغییر، لباسهای EXO یا همان اسکلتهای بیرونی هستند. تا پیش از این، Call of Duty یک شوتر Boots on the Ground (پوتین روی زمین) بود، اما Advanced Warfare مفهوم عمودی بودن (Verticality) را به معادلات جنگ اضافه کرد. حالا سربازان میتوانند با استفاده از بوستجامپ (Boost Jump) چندین متر به هوا بپرند، در هوا تغییر مسیر دهند (Boost Dash) و با شتابی ویرانگر بر سر دشمنان فرود بیایند (Boost Slam). این قابلیتها تنها برای نمایش نیستند؛ بلکه تمام ساختار مراحل و طراحی نقشهها بر اساس آنها شکل گرفته است. شما دیگر پشت یک جعبه پناه نمیگیرید و منتظر نمیمانید؛ بلکه باید مدام در حرکت باشید، از سقفها حمله کنید و از زوایای غیرقابل پیشبینی به دشمن یورش ببرید.
تأثیر لباسهای رباتیک بر تحرک و مبارزات
سیستم حرکتی جدید، ریتم مبارزات را به شدت سریعتر و تهاجمیتر کرده است. اسکلتهای بیرونی فقط برای پریدن نیستند؛ آنها قدرت فیزیکی سرباز را افزایش میدهند. شما میتوانید درهای فلزی سنگین را با یک ضربه از جا بکنید، با مشت دشمنان را چندین متر پرتاب کنید و حتی قابلیتهای تاکتیکی ویژهای را فعال نمایید. این قابلیتها شامل مواردی مثل نامرئی شدن موقت (Cloak)، سپرهای انرژی (Shield)، افزایش سلامتی (Stim) و معلق ماندن در هوا (Hover) میشود. مدیریت باتری لباس برای استفاده از این قابلیتها، یک لایه استراتژیک جدید به بازی اضافه کرده است. گیمر باید تصمیم بگیرد که آیا میخواهد تهاجمی بازی کند و از سپر استفاده کند، یا مخفیکاری پیش برود و از قابلیت نامرئی شدن بهره ببرد. این تنوع باعث شده تا هر مرحله پتانسیل تجربه به روشهای مختلف را داشته باشد.
تنوع سلاحها و تجهیزات آیندهنگرانه
سال 2054 یعنی دسترسی به انبار سلاح که مرزهای تخیل را جابجا میکند. در Advanced Warfare، سلاحها تنها گلولههای سربی شلیک نمیکنند. سلاحهای لیزری هدایتشونده (Directed Energy Weapons) که نیاز به خشابگذاری ندارند و تنها باید مراقب داغ شدن آنها باشید، حس کاملاً متفاوتی از تیراندازی را ارائه میدهند. نارنجکهای هوشمند (Smart Grenades) یکی دیگر از نوآوریهای جذاب بازی هستند؛ شما میتوانید نوع عملکرد نارنجک را قبل از پرتاب تغییر دهید؛ مثلاً آن را طوری تنظیم کنید که گرمای بدن دشمن را ردیابی کند یا محیط را اسکن نماید تا جای دشمنان پشت دیوارها مشخص شود. همچنین پهپادها (Drones) نقش پررنگی در نبردها دارند و در بسیاری از مراحل باید از آنها برای شناسایی یا حمله دقیق استفاده کنید. این تجهیزات حس پیشرفته بودن را به خوبی به گیمر منتقل میکنند.
طراحی مراحل و محیطهای تعاملی
طراحی مراحل در این نسخه با توجه به قابلیتهای حرکتی جدید، بازنگری شده است. محیطها بازتر شدهاند و سطوح ارتفاعی متعددی دارند. از تعقیب و گریزهای نفسگیر روی سقف اتوبوسها در بزرگراههای نیجریه تا نبرد در جنگلهای مصنوعی و آزمایشگاههای قطب جنوب، تنوع بصری و ساختاری مراحل فوقالعاده است. یکی از جذابترین مراحل بازی، مرحلهای است که در آن باید با استفاده از دستکشهای مغناطیسی (Mag Gloves) از دیوارهای ساختمان صعود کنید، یا مرحلهای که سوار بر هاوربایکهای (Hoverbikes) پرسرعت در خیابانهای دیترویت که زیر آب رفتهاند، مانور میدهید. سازندگان تلاش کردهاند تا از محیط تنها به عنوان یک پسزمینه استفاده نکنند، بلکه آن را به بخشی از گیمپلی تبدیل کنند. تعامل با عناصر محیطی، مثل کندن در ماشین و استفاده از آن به عنوان سپر متحرک، حس پویایی نبرد را دوچندان کرده است.
گرافیک و جلوههای بصری نسل جدید

بازی Advanced Warfare اولین نسخه از این سری بود که با تمرکز ویژه بر کنسولهای نسل هشتم (PS4 و Xbox One) توسعه یافت و جهش گرافیکی آن نسبت به نسخه قبلی (Ghosts) غیرقابل انکار بود. موتور گرافیکی بازی به شدت ارتقا یافته بود تا بتواند جزئیات بافتها، نورپردازیهای حجمی و افکتهای ذرات را با کیفیتی خیرهکننده رندر کند. وقتی در مراحل بازی قدم میزنید، انعکاس نور روی سطوح خیس، گرد و غبار معلق در هوا پس از انفجار و فیزیک تخریبپذیری محیط، همگی فریاد میزنند که با یک اثر نسل جدید روبرو هستید. نرخ فریم بازی که همیشه امضای Call of Duty بوده، روی 60 فریم بر ثانیه قفل شده است که حتی در شلوغترین صحنههای نبرد روانی و نرمی گیمپلی را تضمین میکند.
انیمیشنهای صورت و واقعگرایی سینمایی
نقطهی اوج دستاوردهای فنی این بازی، تکنولوژی اسکن چهره و انیمیشنهای صورت است. سازندگان از همان تکنولوژیهایی استفاده کردند که جیمز کامرون در فیلم آواتار به کار برده بود. نتیجه کار شگفتانگیز است؛ شما میتوانید کوچکترین تغییرات احساسی، چین و چروک پیشانی هنگام عصبانیت و حتی لرزش مردمک چشم شخصیتها را ببینید. کاتسینهای بازی (Cinematics) که توسط استودیوی قدرتمند Blur Studio ساخته نشدهاند و مستقیماً توسط خود موتور بازی رندر میشوند (یا ترکیبی بسیار نزدیک به واقعیت)، چنان کیفیتی دارند که گاهی تشخیص آنها از فیلم واقعی دشوار است. این سطح از واقعگرایی بصری باعث میشود که روایت داستان تأثیرگذارتر شود و ارتباط گیمر با شخصیتهایی مثل آیرونز و میچل عمیقتر گردد.
صداگذاری و طراحی صوتی مهیب
در یک بازی شوتر، صداگذاری نیمی از تجربه است و Sledgehammer Games در این زمینه کمکاری نکرده است. صدای شلیک سلاحها دیگر آن صدای پلاستیکی و ضعیف نسخههای قدیمی نیست؛ هر سلاح صدای منحصربهفرد، سنگین و کوبندهای دارد که قدرت آن را به رخ میکشد. صدای مکانیکی حرکت مفاصل لباسهای EXO، صدای انفجارهای دوردست و افکتهای محیطی با دقت وسواسگونهای طراحی شدهاند. موسیقی متن بازی نیز ترکیبی از تمهای ارکسترال حماسی و صداهای الکترونیک صنعتی است که با فضای آیندهنگرانه بازی همخوانی کامل دارد. صداپیشگی شخصیتها، فراتر از کوین اسپیسی، توسط تروی بیکر (Troy Baker) در نقش میچل و سایر بازیگران نیز در بالاترین سطح استاندارد صنعت گیم انجام شده است.
بخش چندنفره و حالتهای آنلاین

بخش چندنفره Call of Duty: Advanced Warfare جایی بود که بحثهای زیادی را برانگیخت و جامعه گیمرها را به دو دسته تقسیم کرد. ورود مکانیکهای پرش بلند و دش (Dash) به بخش چندنفره، منحنی یادگیری (Learning Curve) بازی را به شدت تغییر داد. بازیکنان قدیمی که به کمپ کردن و کنترل نقاط استراتژیک عادت داشتند، ناگهان خود را در برابر دشمنانی دیدند که از آسمان بر سرشان فرود میآمدند. این سرعت سرسامآور، هیجان بازی را بالا برد اما نظم کلاسیک آن را بر هم زد. سیستم ساخت کلاس Pick 13 که نسخه تکاملیافته Pick 10 از بازی Black Ops 2 بود، به بازیکنان آزادی عمل فوقالعادهای میداد تا دقیقاً همان سربازی را بسازند که با سبک بازیشان همخوانی دارد.
تغییرات سیستم لوت و Supply Drops
یکی از جنجالیترین ویژگیهای اضافه شده به این نسخه، سیستم جعبههای شانسی یا همان Supply Drops بود. بازیکنان با بازی کردن یا خریدن، جعبههایی را باز میکردند که حاوی آیتمهای ظاهری و البته نسخههای متفاوتی از سلاحها (Variants) بود. برخی از این سلاحها دارای آماری بهتر (مانند دمیج بیشتر یا سرعت ریلود بالاتر) نسبت به سلاحهای پایه بودند. این موضوع باعث شد تا بحث Pay to Win (پرداخت برای پیروزی) مطرح شود، چرا که شانس در به دست آوردن یک سلاح قدرتمند مثل Bal-27 Obsidian Steed دخیل بود. با این حال، حس هیجان باز کردن جعبهها و شنیدن صدای خاص آن Elite، برای بسیاری از بازیکنان اعتیادآور و جذاب بود و این سیستم را به پای ثابت نسخههای بعدی تبدیل کرد.
نقشههای عمودی و استراتژیهای جدید
طراحی مپهای بخش چندنفره کاملاً حول محور قابلیتهای EXO انجام شده بود. نقشههایی مثل Solar و Detroit دارای مسیرهای چندلایه و نقاط مرتفعی بودند که رسیدن به آنها تنها با بوستجامپ ممکن بود. این عمودی بودن باعث شد تا کنترل نقشه (Map Control) معنای جدیدی پیدا کند. شما دیگر نمیتوانستید فقط مواظب روبروی خود باشید؛ خطر از بالا، پایین و همه طرف شما را تهدید میکرد. مدهای جدیدی مانند Uplink که شبیه به بسکتبال آیندهنگرانه با سلاح گرم بود، به خوبی از این پتانسیل حرکتی استفاده کردند و به یکی از محبوبترین حالتهای رقابتی در مسابقات eSports تبدیل شدند. این تغییرات باعث شد تا Advanced Warfare یکی از تکنیکیترین و سریعترین تجربههای آنلاین در تاریخ این فرنچایز باشد.
نتیجهگیری
بازی Call of Duty: Advanced Warfare یک نقطه عطف تاریخی در این مجموعه دیرینه است. این بازی شجاعت آن را داشت که از منطقه امن خود خارج شود و با تغییر بنیادی در مکانیکهای حرکتی، ریسک بزرگی را بپذیرد. اگرچه برخی از طرفداران سنتی هرگز با سیستم پرشهای بلند و لباسهای فضایی کنار نیامدند، اما نمیتوان انکار کرد که این عنوان خون تازهای در رگهای خشکیده فرنچایز جاری کرد. داستان درگیرکننده با محوریت شخصیت پیچیدهی جاناتان آیرونز، گرافیک خیرهکننده که هنوز هم پس از سالها زیبا به نظر میرسد و گیمپلی سریع و روان، همگی دست به دست هم دادند تا یک پکیج سرگرمکننده و باکیفیت ارائه شود. این بازی پیشگوی ترسناکی از آینده جنگهاست؛ جایی که تکنولوژی و پول، جایگزین شجاعت و میهنپرستی میشوند. اسلجهمر گیمز با این اثر ثابت کرد که میتواند به عنوان یک استودیوی مستقل و قدرتمند در کنار Infinity Ward و Treyarch بایستد. برای کسانی که به دنبال یک شوتر علمی-تخیلی با ساخت عظیم هالیوودی هستند، Advanced Warfare همچنان یک تجربه واجب و لذتبخش است. میراث این بازی، باز کردن دربها به روی نوآوری بود و نشان داد که حتی بزرگترین فرنچایزهای دنیا نیز برای بقا نیاز به تکامل و تغییر دارند، حتی اگر این تغییر به قیمت دگرگونی کامل هویتشان تمام شود.