لیانگ ونفنگ کیست؟ مردی که سیلیکونولی را غافلگیر کرد
زندگی و استراتژیهای لیانگ ونفنگ، کارآفرینی که در کمتر از دو سال از گمنامی به یکی از تأثیرگذارترین چهرههای صنعت هوش مصنوعی تبدیل شد و با بنیانگذاری دیپسیک، معادلات قدرت در این صنعت را دگرگون کرد. روایتی از ذهنیت، تصمیمها و مسیری که او را از دنیای معاملات الگوریتمی و صندوق هایفلایر، به سازندهی مدلهایی چون DeepSeek-R1 تبدیل کرد؛ مدلهایی که نگاه جهان را برای همیشه به توان فنی چین تغییر دادند.
نوشته شده توسط مهسا دامادی|
مقدمه
روز 27 ژانویه 2025، والاستریت یکی از سیاهترین روزهای تاریخ فناوری را تجربه کرد؛ سهام انویدیا نزدیک به 18 درصد سقوط کرد و صدها میلیارد دلار از ارزش غولهای فناوری آمریکا دود شد. عامل این زلزله نه یک بحران اقتصادی بود و نه یک جنگ تجاری تازه؛ یک اپلیکیشن چینی بود که به صدر فروشگاه اپاستور آمریکا رسیده بود: دیپسیک (DeepSeek). و پشت این نام، مردی چهلساله ایستاده بود که تا چند هفته قبل، حتی در چین هم چهرهای شناختهشده نبود: لیانگ ونفنگ (Liang Wenfeng). پسر یک خانواده معلم از روستایی در استان گوانگدونگ که ریاضیات را عاشقانه دوست داشت، ابتدا با یک صندوق پوشش ریسک میلیاردها دلار دارایی مدیریت کرد و سپس با جسارتی کمنظیر، همه آن اعتبار را پای رویای هوش مصنوعی عمومی گذاشت. لیانگ ونفنگ ثابت کرد که میتوان با هزینهای بسیار کمتر از رقبای آمریکایی و زیر فشار تحریم تراشهها، مدلهایی همتراز بهترینهای جهان ساخت؛ ادعایی که معادلات صنعت هوش مصنوعی را به هم ریخت. امروز او بر اساس ردهبندی بلومبرگ، ثروتمندترین بنیانگذار در میان سازندگان مدلهای هوش مصنوعی جهان است و همچنان همانقدر کمحرف و دور از دوربینها. در این مقاله، زندگینامه لیانگ ونفنگ را از کودکی در گوانگدونگ تا صدر فهرست میلیاردرهای هوش مصنوعی مرور میکنیم؛ مسیری که در آن ریاضی، بورس و رویای هوش مصنوعی به هم گره خوردهاند.
زندگینامه لیانگ ونفنگ
لیانگ ونفنگ در سال 1985 در استان گوانگدونگ در جنوب چین به دنیا آمد؛ منطقهای که در دهههای هشتاد و نود میلادی پیشتاز پذیرش اقتصاد بازار در چین بود و فرهنگ کاسبی و تجارت در آن موج میزد. اما خانواده لیانگ از جنس دیگری بودند؛ او در خانوادهای فرهنگی و به روایت رسانهها در میان معلمان بزرگ شد و برخلاف فضای غالب پیرامونش که راهاندازی کسبوکار را بر درس خواندن ترجیح میداد، به تحصیل دل بست. همکلاسیها و همولایتیهایش او را شاگردی ممتاز، عاشق کتابهای کمیک و از همه مهمتر، نابغهای در ریاضیات توصیف کردهاند. همین استعداد ریاضی، نخ تسبیح تمام فصلهای بعدی زندگی او شد؛ از الگوریتمهای معاملاتی بورس تا معماری مدلهای زبانی بزرگ.
کودکی در گوانگدونگ؛ پسر معلمی که عاشق ریاضی بود
زادگاه لیانگ ونفنگ در منطقهای روستایی از گوانگدونگ قرار دارد؛ جایی که سالها بعد، پس از شهرت جهانی او، با پارچهنوشتههای قرمز و عنوان «مایه افتخار زادگاهش» به استقبالش رفتند. روایتهای اهالی محل از او تصویر نوجوانی درسخوان و بیادعا ترسیم میکند که در کنار درس، گاهی فوتبال هم بازی میکرد. لیانگ خود در مصاحبهای گفته است در محیطی بزرگ شده که اطرافیانش کارآفرینی را بر تحصیل مقدم میدانستند، اما او مسیر آکادمیک را برگزید؛ انتخابی که در نگاه اول محافظهکارانه مینمود، ولی در عمل پایههای علمی جهشهای بعدی او را ساخت.
تحصیل در دانشگاه ججیانگ و پیوند با هوش مصنوعی
لیانگ در هفدهسالگی وارد دانشگاه معتبر ججیانگ (Zhejiang University) شد؛ همان دانشگاهی که چهرههایی مانند کالین هوانگ، بنیانگذار پیندودو، نیز از آن برخاستهاند. او مقطع کارشناسی را در رشته مهندسی الکترونیک و ارتباطات گذراند و سپس کارشناسی ارشد خود را در مهندسی اطلاعات و ارتباطات در سال 2010 به پایان رساند. پایاننامه او درباره الگوریتم ردیابی اشیا با دوربینهای کمهزینه بود؛ موضوعی در قلمرو بینایی ماشین که نشان میدهد دلبستگی او به یادگیری ماشین به سالها پیش از تب جهانی هوش مصنوعی بازمیگردد. به گفته منابع مختلف، او در همان دوران دانشجویی سرگرم نوشتن الگوریتمهایی برای انتخاب سهام با کمک هوش مصنوعی بود.
شخصیتی کمحاشیه در قلب پرهیاهوترین صنعت جهان
شاید عجیبترین ویژگی لیانگ ونفنگ، نسبت وارونه شهرت و حضور رسانهای او باشد. مردی که محصولش بازارهای جهانی را لرزاند، تا پیش از سال 2025 تنها چند مصاحبه محدود با رسانه چینی «وِیوز» وابسته به 36Kr انجام داده بود و همچنان بهندرت در انظار عمومی ظاهر میشود. ناظران این رفتار را هم به خلقوخوی مهندسی و درونگرای او نسبت میدهند و هم به تجربه تلخ کارآفرینان پرسروصدای چینی مانند جک ما که دیده شدن بیش از حد برایشان گران تمام شد. یکی از شرکای تجاریاش او را «آدمی بهشدت خوره فناوری با مدل موی آشفته» توصیف کرده که ساعتها درباره ساخت خوشه ده هزار تراشهای حرف میزد؛ توصیفی که بیش از هر بیانیه رسمی، شخصیت واقعی او را نشان میدهد.
پیشینه و مسیر حرفهای لیانگ ونفنگ
مسیر حرفهای لیانگ ونفنگ داستان دو فصل بزرگ است که یک نخ مشترک دارند: باور به برتری ماشین بر شهود انسانی. فصل نخست در دنیای مالی گذشت؛ جایی که او با الگوریتمهای ریاضی و یادگیری ماشین، یکی از بزرگترین صندوقهای کمی چین را ساخت و به ثروتی افسانهای رسید. فصل دوم اما جسورانهتر بود؛ او در اوج موفقیت مالی، منابع و اعتبار خود را پای پروژهای گذاشت که بسیاری آن را قمار میدانستند: ساخت هوش مصنوعی عمومی در کشوری که دسترسیاش به پیشرفتهترین تراشههای جهان تحریم شده بود. درک این مسیر، بدون فهم پیوند این دو فصل ممکن نیست؛ چون زیرساخت محاسباتی و ثروتی که در فصل اول ساخته شد، سوخت پرواز فصل دوم بود.
های-فلایر؛ امپراتوری معاملات کمی با چاشنی هوش مصنوعی
لیانگ پس از تحصیل، ابتدا در سال 2013 یک شرکت سرمایهگذاری بنیان گذاشت و سپس در سال 2015 به همراه دو نفر از همدانشگاهیهایش در ججیانگ، صندوق پوشش ریسک کمی های-فلایر (High-Flyer) را تأسیس کرد؛ صندوقی که به جای تحلیلگران انسانی، بر ریاضیات و هوش مصنوعی تکیه داشت. های-فلایر با سرعتی خیرهکننده رشد کرد و به یکی از بزرگترین صندوقهای کمی چین بدل شد؛ به گزارش رویترز، ارزش سبد داراییهای آن تا پایان سال 2021 از مرز 100 میلیارد یوان، معادل حدود 14 میلیارد دلار، گذشته بود. این موفقیت، لیانگ را به میلیاردری گمنام تبدیل کرد؛ اما برای او، معاملهگری هدف نهایی نبود؛ آزمایشگاهی بود برای محک زدن قدرت یادگیری ماشین.
خرید هوشمندانه تراشهها؛ شرطبندی پیش از طوفان تحریم
یکی از دوراندیشانهترین تصمیمهای حرفهای لیانگ ونفنگ، سالها قبل از شهرت دیپسیک گرفته شد. به گزارش فایننشال تایمز، او از حدود سال 2021 و در حالی که هنوز های-فلایر را اداره میکرد، شروع به خرید هزاران پردازنده گرافیکی انویدیا کرد و خوشه محاسباتی بزرگی برای پژوهشهای هوش مصنوعی ساخت. در آن زمان بسیاری این ولخرجی را درک نمیکردند؛ اما وقتی واشنگتن صادرات تراشههای پیشرفته به چین را محدود کرد، معلوم شد لیانگ زودتر از همه، بازی را خوانده بود. همین ذخیره محاسباتی، بعدها ستون فقرات آموزش مدلهای دیپسیک شد و به شرکت اجازه داد با وجود تحریمها، در بالاترین سطح جهانی رقابت کند.
تولد دیپسیک؛ چرخش از بورس به هوش مصنوعی عمومی
در آوریل 2023، های-فلایر در بیانیهای اعلام کرد میخواهد فراتر از صنعت سرمایهگذاری برود و منابع خود را بر «کاوش در ذات هوش مصنوعی عمومی» متمرکز کند. یک ماه بعد، دیپسیک متولد شد؛ شرکتی مستقر در شهر هانگژو که ثبت رسمی آن در ژوئیه 2023 انجام شد و لیانگ ونفنگ مدیرعاملی آن را بر عهده گرفت. نکته متمایز دیپسیک، ساختار جمعوجور آن بود؛ تیمی نسبتاً کوچک از پژوهشگران جوان و نخبه که بسیاری از آنها تازه از بهترین دانشگاههای چین فارغالتحصیل شده بودند. فلسفه استخدامی لیانگ نیز شنیدنی است؛ او در مصاحبه سال 2023 گفته بود در درازمدت، تجربه اهمیت کمتری دارد و «تواناییهای بنیادی، خلاقیت و اشتیاق» حرف اول را میزنند.
دستاوردها و پروژههای برجسته لیانگ ونفنگ
کارنامه لیانگ ونفنگ در دیپسیک، فشردهای از پرشتابترین داستانهای فناوری دهه اخیر است. شرکتی که او با تیمی کوچک و بودجهای بهمراتب کمتر از غولهای آمریکایی بنا نهاد، در کمتر از دو سال از یک آزمایشگاه گمنام به نامی تبدیل شد که در کاخ سفید، والاستریت و سیلیکونولی دربارهاش جلسه اضطراری برگزار میکردند. راز این جهش، نه در پول بیشتر که در بهینهسازی رادیکال بود؛ دیپسیک نشان داد میتوان با معماریهای هوشمندانهتر، مدلهایی همسطح بهترینهای جهان را با کسری از هزینه آموزش داد. این رویکرد که امضای شخصی لیانگ محسوب میشود، نهفقط محصولاتی موفق آفرید، بلکه پارادایم حاکم بر صنعت هوش مصنوعی، یعنی «هر که پول و تراشه بیشتری دارد برنده است» را به چالش کشید.
مدلهای وی 2 و وی 3؛ آغاز جنگ قیمت در هوش مصنوعی چین
نخستین موفقیت جدی دیپسیک با عرضه مدل DeepSeek-V2 در سال 2024 رقم خورد؛ مدلی چنان ارزان و کارآمد که به گزارش رسانهها، جرقه یک جنگ قیمت تمامعیار را میان غولهای فناوری چین زد و شرکتهای بزرگ را به کاهش شدید تعرفههای خدمات هوش مصنوعی واداشت. در دسامبر 2024 نوبت به DeepSeek-V3 رسید؛ مدلی که در آزمونهای استاندارد، شانهبهشانه بهترین مدلهای جهان ظاهر شد، در حالی که ادعای هزینه آموزش پایین آن، ناظران را شگفتزده کرد. این دو محصول، دیپسیک را از بازیگری محلی به مدعی جهانی تبدیل کردند و لقبی را که رسانهها به آن داده بودند، تثبیت کردند: «غول خاموش پیشتاز مسابقه هوش مصنوعی چین».
زلزله R1؛ روزی که والاستریت لرزید
نقطه اوج اما در ژانویه 2025 فرارسید. دیپسیک مدل استدلالگر DeepSeek-R1 را عرضه کرد؛ مدلی که به ادعای شرکت با کسری از هزینه، عملکردی در حد پیشرفتهترین مدل استدلالی اوپنایآی داشت و مهمتر اینکه بهصورت متنباز منتشر شد. اپلیکیشن دیپسیک در 27 ژانویه 2025 به رتبه نخست اپاستور آمریکا رسید و از چتجیپیتی پیشی گرفت؛ همان روز، بازار سهام آمریکا با فروش گسترده سهام فناوری روبهرو شد و سهام انویدیا نزدیک به 18 درصد سقوط کرد؛ سقوطی که در گزارشها از آن با محو شدن حدود 600 میلیارد دلار ارزش بازار یاد شد. لیانگ ونفنگ یکشبه به چهره جهانی هوش مصنوعی چین بدل شد.
پژوهشهای تازه و مسیر به سوی نسل بعد
برخلاف تصور رایج از مدیران شرکتهای میلیاردی، لیانگ همچنان مستقیماً در پژوهش دست دارد. دیپسیک سال 2026 را با انتشار مقالهای فنی آغاز کرد که نام لیانگ ونفنگ در فهرست نویسندگان آن دیده میشد؛ پژوهشی درباره معماری تازهای با عنوان mHC که هدفش آموزش مدلهای بزرگتر با هزینه کمتر است. همزمان، گزارشهای رسانهای از قول ارتباطات داخلی شرکت حکایت داشتند که نسل بعدی مدل پرچمدار، یعنی DeepSeek-V4، برای عرضه در سال 2026 آماده میشود. تداوم این خط پژوهشی نشان میدهد راهبرد لیانگ تغییری نکرده است: برتری از راه بهرهوری، نه از راه ولخرجی.
رویدادهای شخصی و حواشی زندگی لیانگ ونفنگ
درباره زندگی خصوصی لیانگ ونفنگ اطلاعات موثق بسیار اندک است و این، خود بخشی از هویت اوست. او از معدود چهرههای تراز اول فناوری جهان است که نه حساب فعالی در شبکههای اجتماعی دارد، نه در مراسم پرزرقوبرق ظاهر میشود و نه جزئیاتی از خانواده و روابط شخصیاش منتشر کرده است. همین کمپیدایی باعث شده هر حضور عمومی او به یک رویداد خبری تبدیل شود و رسانهها برای یافتن کوچکترین نشانهای از زندگیاش، سراغ همولایتیها و همکاران قدیمیاش بروند. با این حال، سالهای 2025 و 2026 برای این مرد کمحاشیه، پرحادثهترین دوران زندگی عمومیاش بوده است؛ از استقبال قهرمانانه در زادگاه تا نشستن در جلسات سران چین و البته حاشیههایی که موفقیت خیرهکننده دیپسیک به همراه آورد.
استقبال قهرمانانه در زادگاه؛ «مایه افتخار روستا»
چند روز پس از زلزله جهانی R1، لیانگ برای تعطیلات سال نوی چینی به روستای زادگاهش در گوانگدونگ بازگشت و با صحنهای روبهرو شد که تا پیش از آن تجربه نکرده بود: پارچهنوشتههای قرمز تبریک، جمعیت مشتاق و به گزارش رسانهها، محافظانی که اینبار همراهش بودند. اهالی روستا با افتخار از او بهعنوان شاگرد ممتازی یاد کردند که حالا «مایه افتخار زادگاهش» شده است. این تصاویر، تضاد جذابی را به نمایش گذاشت؛ مردی که از دوربینها میگریزد، ناخواسته به نماد ملی غرور فناورانه چین تبدیل شده بود.
حضور در نشستهای عالیرتبه پکن
مهر تأیید رسمی بر جایگاه تازه لیانگ، در بالاترین سطوح سیاسی چین زده شد. او در 20 ژانویه 2025 یکی از نه چهرهای بود که در نشستی غیرعلنی به میزبانی لی چیانگ، نخستوزیر چین، سخنرانی کردند؛ تصاویر تلویزیون دولتی، چهره جوان او را در میان مدیران و مقامات موسپید نشان میداد و همین تضاد، سوژه رسانهها شد. حضور او در جمع منتخبی از کارآفرینان برجسته در دیدارهای بعدی رهبران چین با فعالان بخش خصوصی نیز گزارش شد. این دعوتها پیام روشنی داشت: پکن، دیپسیک و بنیانگذارش را ستون راهبرد ملی هوش مصنوعی میداند؛ جایگاهی که البته وزن انتظارات و نظارتها را هم بر دوش او سنگینتر میکند.
حاشیهها؛ از اتهام تقطیر داده تا تردید در هزینهها
موفقیت خیرهکننده دیپسیک بدون حاشیه نماند. در روزهای پس از عرضه R1، گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه اوپنایآی در حال بررسی این احتمال است که دیپسیک از خروجی مدلهای آن برای آموزش مدلهای خود با روش موسوم به تقطیر استفاده کرده باشد؛ ادعایی که هرگز به نتیجهگیری قطعی و علنی نرسید اما بحثهای داغی درباره مرزهای اخلاقی صنعت به راه انداخت. همزمان، برخی کارشناسان در رقم اعلامشده برای هزینه آموزش مدلها تردید کردند و آن را کمتر از هزینه واقعی کل پروژه دانستند. نگرانیهای حریم خصوصی نیز باعث شد برخی نهادهای دولتی در کشورهای مختلف، استفاده از اپلیکیشن دیپسیک را محدود کنند. لیانگ در برابر همه این جنجالها، به شیوه همیشگیاش پاسخ داد: سکوت و انتشار مدل بعدی.
دیدگاهها و برنامههای آینده لیانگ ونفنگ
برای شناخت ذهن لیانگ ونفنگ، منبع چندانی جز دو مصاحبه مفصل او با رسانه چینی وِیوز در سالهای 2023 و 2024 در دست نیست؛ اما همین دو گفتوگو، منشوری فکری ترسیم میکند که تقریباً همه تصمیمهای بعدی او را قابل پیشبینی میکرد. لیانگ در این مصاحبهها نه مانند یک مدیر بازاریابی، که مانند یک پژوهشگر آرمانگرا سخن میگوید؛ از ضرورت نوآوری بنیادین به جای تقلید، از باور به استعدادهای جوان چینی و از هدفی که بارها تکرار کرده است: هوش مصنوعی عمومی یا AGI. دیدگاههای او امروز در محافل فناوری چین تقریباً به متون مرجع تبدیل شدهاند و بسیاری از استارتاپهای جوان، فلسفه «دیپسیکی» را الگوی خود قرار دادهاند: تیم کوچک، تمرکز پژوهشی، متنباز بودن و بیاعتنایی به هیاهوی تجاری.
از دنبالهروی تا مشارکت؛ مانیفست فناورانه لیانگ
هسته مرکزی تفکر لیانگ ونفنگ در یک جمله از مصاحبهاش با 36Kr خلاصه میشود؛ او گفته بود چین باید بهتدریج به یک «مشارکتکننده» واقعی در پیشرفت هوش مصنوعی تبدیل شود، نه اینکه همچنان بر موج دستاوردهای دیگران سوار باشد. از نگاه او، شکاف واقعی چین با آمریکا نه در پول و تراشه، که در اعتمادبهنفس برای نوآوری بنیادین است. به همین دلیل دیپسیک از روز نخست به جای کپیبرداری از معماریهای موجود، روی طراحیهای تازه شرطبندی کرد. لیانگ همچنین در دفاع از رویکرد متنباز گفته است که انتشار آزاد مدلها، اعتبار و جذب استعداد میآورد و خندق رقابتی واقعی، نه در پنهانکاری که در فرهنگ تیمی و سرعت یادگیری سازمان نهفته است.
شرطبندی روی جوانان و فرهنگ پژوهش آزاد
یکی از متمایزترین دیدگاههای لیانگ، فلسفه انسانی اوست. او آگاهانه به جای شکار مهندسان کارکشته از شرکتهای بزرگ، سراغ فارغالتحصیلان جوان و کمتجربه اما درخشان دانشگاههای برتر چین رفت و ساختاری کمسلسلهمراتب ساخت که در آن، پژوهشگران آزادند مسیرهای پرریسک را بیازمایند. به باور او، توانایی بنیادی، خلاقیت و اشتیاق در درازمدت از تجربه مهمترند. انتشار پیوسته مقالههای علمی دیپسیک، حتی درباره حساسترین جزئیات فنی، ادامه همین فرهنگ است؛ رویکردی که به گفته ناظران، به الگویی برای فضای همکاریمحور تازه در اکوسیستم هوش مصنوعی چین تبدیل شده است.
نقشه راه آینده؛ نسل بعدی مدلها و رویای AGI
درباره برنامههای آینده، لیانگ کمحرفتر از همیشه است؛ اما نشانهها گویاست. انتشار مقاله معماری mHC در آغاز 2026 با هدف آموزش ارزانتر مدلهای بزرگتر، گزارشها درباره آمادهسازی DeepSeek-V4 و جذب سرمایه سنگین برای توسعه زیرساخت محاسباتی، همگی به یک نقشه راه اشاره دارند: حرکت پرشتاب به سوی مدلهایی توانمندتر با همان فلسفه بهرهوری. گزارشهایی نیز از تلاش شرکت برای کاهش وابستگی به تراشههای خارجی و همراهی با زیستبوم نیمههادی داخلی چین منتشر شده است. مقصد نهایی اما از نگاه لیانگ تغییری نکرده؛ او دیپسیک را نه یک کسبوکار اپلیکیشن، که پروژهای پژوهشی برای رسیدن به هوش مصنوعی عمومی میداند.
سرمایهگذاریها و داراییهای مالی لیانگ ونفنگ
وضعیت مالی لیانگ ونفنگ در سالهای اخیر یکی از خیرهکنندهترین منحنیهای رشد ثروت در جهان فناوری بوده است. مردی که ثروت نخستش را بیسروصدا از معاملات الگوریتمی بورس ساخته بود، با جهش دیپسیک به یکی از ثروتمندترین چهرههای صنعت هوش مصنوعی بدل شد؛ آن هم در حالی که ساختار مالکیتی شرکتش، برخلاف عرف استارتاپهای بزرگ، همچنان بهشدت در دستان خود او متمرکز مانده است. البته باید توجه داشت که برآورد دارایی افراد، بهویژه در شرکتهای خصوصی، همواره تقریبی است و ارقام اعلامشده از سوی نهادهای مختلف ممکن است با هم تفاوت داشته باشند؛ با این حال، دادههای منتشرشده از سوی منابع معتبر مالی، تصویری نسبتاً روشن از ابعاد ثروت او به دست میدهد.
های-فلایر؛ سرچشمه ثروت نخست
پایه دارایی لیانگ ونفنگ، صندوق کمی های-فلایر است؛ صندوقی که دارایی تحت مدیریت آن در اوج خود از 100 میلیارد یوان فراتر رفت و او را سالها پیش از شهرت جهانی، به میلیاردری خاموش تبدیل کرده بود. اهمیت های-فلایر فقط در سودآوریاش نبود؛ این صندوق نقش صندوق حمایتی دیپسیک را نیز ایفا کرد و هزینههای سنگین سالهای نخست آزمایشگاه هوش مصنوعی، از جمله خرید تراشهها، عمدتاً از محل منابع آن تأمین شد. به بیان دیگر، لیانگ کاری کرد که کمتر بنیانگذاری جرئتش را دارد: سود یک کسبوکار طلایی را بهجای تقسیم، در پروژهای پرریسک و بدون درآمد کوتاهمدت سوزاند.
جهش ارزش دیپسیک و صدر فهرست میلیاردرهای هوش مصنوعی
ثمره آن ریسک در سال 2026 نمایان شد. بر اساس گزارشها، دیپسیک در ژوئن 2026 نخستین دور بزرگ جذب سرمایه بیرونی خود را با رقمی بیش از ۵۰ میلیارد یوان، معادل حدود 7.4 میلیارد دلار، بست؛ دوری که ارزشگذاری شرکت را از حدود ۱۰ میلیارد دلار در آوریل به 50 میلیارد دلار رساند. نکته جالب اینکه لیانگ خود نیز حدود 3 میلیارد دلار در این دور سرمایهگذاری کرد و با وجود رقیق شدن سهامش، همچنان مالکیت حدود 78 درصدی خود را حفظ نمود؛ سهمی بسیار بالاتر از عرف بنیانگذاران پس از دورهای بزرگ سرمایه. در پی همین تحولات، شاخص میلیاردرهای بلومبرگ در ژوئیه 2026 ثروت او را حدود 36 میلیارد دلار برآورد کرد و او را ثروتمندترین بنیانگذار در میان شرکتهای سازنده مدل هوش مصنوعی، بالاتر از چهرههایی از اوپنایآی و آنتروپیک، معرفی نمود.
گمانههای عرضه اولیه و آینده مالی
فصل بعدی داستان مالی لیانگ ممکن است در بازار سرمایه رقم بخورد. گزارشهای رسانهای در تابستان 2026 حاکی از آن بود که دیپسیک مقدمات عرضه اولیه سهام در بازار داخلی چین را آغاز کرده و حتی مذاکرات دور تازهای از جذب سرمایه با ارزشگذاری بالاتر نیز در جریان است؛ هرچند هیچیک از این موارد تا این لحظه بهصورت رسمی از سوی شرکت تأیید نشده و باید با احتیاط به آنها نگریست. آنچه مسلم است، این است که ثروت لیانگ تقریباً بهتمامی به سرنوشت دیپسیک گره خورده است؛ شرطبندیای یکپارچه که هم میتواند او را در فهرست بزرگترین ثروتمندان جهان بالاتر ببرد و هم نوسانهای صنعت پرتلاطم هوش مصنوعی را مستقیماً به داراییاش منتقل کند.
نتیجهگیری
زندگی لیانگ ونفنگ را میتوان در یک تصویر خلاصه کرد: پسر معلمی روستایی از گوانگدونگ که با ریاضیات، ابتدا والاستریت چین و سپس والاستریت آمریکا را غافلگیر کرد. مسیر او از دانشگاه ججیانگ تا صندوق های-فلایر و از آنجا تا دیپسیک، سه درس روشن برای دنیای فناوری دارد. نخست، قدرت صبر راهبردی؛ لیانگ سالها پیش از موج هوش مصنوعی مولد، تراشه اندوخت، زیرساخت ساخت و استعداد جمع کرد و وقتی لحظه موعود رسید، آمادهتر از همه بود. دوم، برتری بهرهوری بر ولخرجی؛ دیپسیک ثابت کرد نبوغ مهندسی میتواند کمبود منابع را جبران کند و همین اثبات، بنیان اقتصادی صنعت هوش مصنوعی را به لرزه درآورد. و سوم، ارزش کمحرفی؛ در صنعتی که مدیرانش مسابقه توییت و وعده گذاشتهاند، مردی که فقط با انتشار مدل و مقاله سخن میگوید، اعتباری از جنس دیگر ساخته است. البته آینده لیانگ ونفنگ بدون علامت سوال نیست. حاشیههایی مانند بحث تقطیر داده و تردید در هزینههای اعلامشده هنوز کاملاً بسته نشدهاند؛ نزدیکی به قدرت سیاسی در چین، همانقدر که فرصت است، ریسک هم دارد؛ و رقابت جهانی هوش مصنوعی هر روز بیرحمتر میشود. اما اگر گذشته او معیاری برای آینده باشد، دستکم یک چیز را میتوان با اطمینان گفت: مردی که یک بار با تیمی کوچک، بزرگترین بازیگران جهان را غافلگیر کرد، برای غافلگیری بعدی هم برنامه دارد. نام لیانگ ونفنگ، حالا دیگر نه فقط نام یک کارآفرین، که نام یک سبک فکری در هوش مصنوعی است.
دیدگاه و نظرات خود را بنویسید
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید.